Sud ajrimi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 678-b. — ziyouz.com
Sud ajrimi (ÖzRda) jinoyat işini köriş paytida 1instansiya sudi çiqaradigan hukmdan boşqa sud qarori. S.a. çiqariş tartibi hal qilinayotgan masalaning xarakteriga boğliq. Işni qöşimça tergov ötkaziş uçun prokurorga yuboriş, yangi ayblov böyiça yoxud yangi şaxsga nisbatan iş qözğatiş, işni tugatiş yoki töxtatiş, ehtiyot çorasini tanlaş, özgartiriş yoki bekor qiliş, rad etiş töğrisidagi ajrimlar, şuningdek, xususiy ajrimlar sud tomonidan alohida xonada (maslahatxonada) çiqariladi. Bu ajrimlar alohida sujjatlar tarzida rasmiylaştiriladi va sud tomonidan imzolanadi. Boşqa barça ajrimlar sudning xohişi bilan yuqorida körsatilgan tartibda yoki öz joyida çiqarilib bu ajrim sud majlisining bayonnomasiga yozib qöyiladi. Sud muhokamasi vaqtida sudning çiqargan har bir ajrimi darhol e'lon qilinişi kerak.
Fuqarolik va xöjalik protsessida 1 instansiya sudi çiqargan S.a. işni mazmunan hal qilmaydi, lekin uni öz vaqtida, töğri hal etiş maqsadida qabul qilinadi. S.a. maslahatxonada, murakkab bölmagan masalalar böyiça esa, bevosita sud majlisi çoğida kengaşib, qabul kilinişi mumkin. Bunda çiqarilgan S.a. sud majlisi bayonnomasiga kiritiladi va darhol e'lon qilinadi.
Davlat organlari, korxona, muassasa, taşkilot, jamoat birlaşmalari yoki mansabdor şaxslarning iş yuzasidan aniqlangan qonunga xilof holatlarga e'tiborlarini jalb qiliş zarur bölsa, jinoyat sodir etilişiga olib kelgan sabab va şaroitlarni körsatib, ularni bartaraf qiliş çoralarini köriş töğrisida sud xususiy ajrim çiqarişga haqlidir.
S.a.ni yuqori bosqiç sudi (sud rayosatidan taşqari) yuqori instansiya sudlarining hukm, ajrim va qarorlarini apellyatsiya, kassatsiya va nazorat tartibida körib çiqib qabul etadi va sud zalida darhol e'lon qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУД АЖРИМИ (ЎзРда) жиноят ишини кўриш пайтида 1инстанция суди чиқарадиган ҳукмдан бошқа суд қарори. С.а. чиқариш тартиби ҳал қилинаётган масаланинг характерига боғлиқ. Ишни қўшимча тергов ўтказиш учун прокурорга юбориш, янги айблов бўйича ёхуд янги шахсга нисбатан иш қўзғатиш, ишни тугатиш ёки тўхтатиш, эҳтиёт чорасини танлаш, ўзгартириш ёки бекор қилиш, рад этиш тўғрисидаги ажримлар, шунингдек, хусусий ажримлар суд томонидан алоҳида хонада (маслаҳатхонада) чиқарилади. Бу ажримлар алоҳида цужжатлар тарзида расмийлаштирилади ва суд томонидан имзоланади. Бошқа барча ажримлар суднинг хоҳиши билан юқорида кўрсатилган тартибда ёки ўз жойида чиқарилиб бу ажрим суд мажлисининг баённомасига ёзиб қўйилади. Суд муҳокамаси вақтида суднинг чиқарган ҳар бир ажрими дарҳол эълон қилиниши керак.
Фуқаролик ва хўжалик процессида 1 инстанция суди чиқарган С.а. ишни мазмунан ҳал қилмайди, лекин уни ўз вақтида, тўғри ҳал этиш мақсадида қабул қилинади. С.а. маслаҳатхонада, мураккаб бўлмаган масалалар бўйича эса, бевосита суд мажлиси чоғида кенгашиб, қабул килиниши мумкин. Бунда чиқарилган С.а. суд мажлиси баённомасига киритилади ва дарҳол эълон қилинади.
Давлат органлари, корхона, муассаса, ташкилот, жамоат бирлашмалари ёки мансабдор шахсларнинг иш юзасидан аниқланган қонунга хилоф ҳолатларга эътиборларини жалб қилиш зарур бўлса, жиноят содир этилишига олиб келган сабаб ва шароитларни кўрсатиб, уларни бартараф қилиш чораларини кўриш тўғрисида суд хусусий ажрим чиқаришга ҳақлидир.
С.а.ни юқори босқич суди (суд раёсатидан ташқари) юқори инстанция судларининг ҳукм, ажрим ва қарорларини апелляция, кассация ва назорат тартибида кўриб чиқиб қабул этади ва суд залида дарҳол эълон қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.