Sudyalarning mustaqilligi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 695–696-b. — ziyouz.com
Sudyalarning mustaqilligi S U D Ya L A R N I N G MUSTAQILLIGI (ÖzRda) — odil sudlovns faqat qonunga böysunib amalga oşirişni ta'minlaşga qaratilgan demokratik huquqiy davlatga xos prinsip. Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 112moddasida Sm. alohida ta'kidlangan. Sud faoliyatiga biror tarzda aralaşişga yöl qöyilmaydi. Sm. sudyaning daxleizligini ham taqozo qiladi. Daxlsizligi uning turar joyiga, xizmat xonasiga, foydalanadigan transport va aloqa vositalariga, xat yozişlariga, unga tegişli aşyolar va hujjatlarga ham tegişlidir. Sudya va uning oilasining xavfeizligi alohida ta'minlanadi. Davlat organlari, jamoat birlaşmalari, mansabdor şaxslar, boşqa yuridik va jismoniy şaxslar sudyalarning odil sudlovni amalga oşiriş bilan boğliq bölgan talab va farmoyişlarini sözsiz bajarişlari şart.
Sudyadan muayyan sud işlarining mohiyati böyiça bironbir tuşuntirişlar berişni, şuningdek, qonunda körsatilgan hollardan taşqari, tanişib çiqiş uçun işlarni taqdim etişni talab qiliş taqiqlanadi. Sm.ga rahna solmaslik uçun sudyalar odil sudlovning obrösini, sudyalik qadrqimmatini tuşiriş yoki sudyaning xolisligiga şubha tuğdirişi mumkin bölgan har qanday xattiharakatlardan özini tiyişi şart.
Sudyaning vakolat muddatini bu muddat tugagunga qadar töxtatişga va tugatişga faqat qonunda körsatilgan hollarda hamda tartibda yöl qöyiladi. Sudyaga nisbatan jinoyat işi qözğatişga faqat Özbekiston Respublikasi Boş prokurori haqli. Sudyani Özbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Özbekiston Respublikasi Oliy xöjalik sudi Plenumining roziligisiz jinoiy javobgarlikka tortiş va hibsga oliş mumkin emas («Sudlar töğrisida»gi Qonunning 60—74moddalari).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
С У Д Ь Я Л А Р Н И Н Г МУСТАҚИЛЛИГИ (ЎзРда) — одил судловнц фақат қонунга бўйсуниб амалга оширишни таъминлашга қаратилган демократик ҳуқуқий давлатга хос принцип. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 112моддасида См. алоҳида таъкидланган. Суд фаолиятига бирор тарзда аралашишга йўл қўйилмайди. См. судьянинг дахлеизлигини ҳам тақозо қилади. Дахлсизлиги унинг турар жойига, хизмат хонасига, фойдаланадиган транспорт ва алоқа воситаларига, хат ёзишларига, унга тегишли ашёлар ва ҳужжатларга ҳам тегишлидир. Судья ва унинг оиласининг хавфеизлиги алоҳида таъминланади. Давлат органлари, жамоат бирлашмалари, мансабдор шахслар, бошқа юридик ва жисмоний шахслар судьяларнинг одил судловни амалга ошириш билан боғлиқ бўлган талаб ва фармойишларини сўзсиз бажаришлари шарт.
Судьядан муайян суд ишларининг моҳияти бўйича биронбир тушунтиришлар беришни, шунингдек, қонунда кўрсатилган ҳоллардан ташқари, танишиб чиқиш учун ишларни тақдим этишни талаб қилиш тақиқланади. См.га раҳна солмаслик учун судьялар одил судловнинг обрўсини, судьялик қадрқимматини тушириш ёки судьянинг холислигига шубҳа туғдириши мумкин бўлган ҳар қандай хаттиҳаракатлардан ўзини тийиши шарт.
Судьянинг ваколат муддатини бу муддат тугагунга қадар тўхтатишга ва тугатишга фақат қонунда кўрсатилган ҳолларда ҳамда тартибда йўл қўйилади. Судьяга нисбатан жиноят иши қўзғатишга фақат Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ҳақли. Судьяни Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми ва Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг розилигисиз жиноий жавобгарликка тортиш ва ҳибсга олиш мумкин эмас («Судлар тўғрисида»ги Қонуннинг 60—74моддалари).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.