Suelli kanali
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 781–782-b. — ziyouz.com
Suelli kanali — Qoraqalpoğiston Respublikasidagi yirik magistral kanal. Amudaryoning qadimda Suelli deb atalgan yirik irmoği örnida qurilgan. Taxiatoş gidrouzelidan 300 m uzunlikdagi suv uzatiş kanali orqali suv oladi. Suv uzatiş kanalining boş qismida 110 m uzunlikda (tubining kengligi 51 m) suvdagi oqiziklar çökadigan tindirgiç qurilgan. Umumiy uz. 128 km. Eng köp suv ötkaziş imkoniyati 133 m3/sek, 42—55 km da 115 m3/sek, kanal tubining kengligi 16—22 m, çuq. 2,5—5 m.
Daryoda suv kamaygan bahor oylarida suv olişni yaxşilaş maqsadida kanal boşida 54 m3/sek suv oladigan Fayt (1962), 66 m3/sek suv oladigan Bekyob (1965) nasos st-yalari kurilgan. Kanalda boş suv oliş inşootidan taşqari 4 ta gidrouzel bor. Şuningdek, kanalda 8 ta köprik, 3 ta akveduk, 30 ta turli nasos qurilmalari mavjud. S.k. tizimi Şumanay, Xöjayli, Qönğirot tumanlaridagi 102 ming ga dan ortik, yerlarni suv bilan ta'minlaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУЭЛЛИ КАНАЛИ — Қорақалпоғистон Республикасидаги йирик магистрал канал. Амударёнинг қадимда Суэлли деб аталган йирик ирмоғи ўрнида қурилган. Тахиатош гидроузелидан 300 м узунликдаги сув узатиш канали орқали сув олади. Сув узатиш каналининг бош қисмида 110 м узунликда (тубининг кенглиги 51 м) сувдаги оқизиклар чўкадиган тиндиргич қурилган. Умумий уз. 128 км. Энг кўп сув ўтказиш имконияти 133 м3/сек, 42—55 км да 115 м3/сек, канал тубининг кенглиги 16—22 м, чуқ. 2,5—5 м.
Дарёда сув камайган баҳор ойларида сув олишни яхшилаш мақсадида канал бошида 54 м3/сек сув оладиган Файт (1962), 66 м3/сек сув оладиган Бекёб (1965) насос ст-ялари курилган. Каналда бош сув олиш иншоотидан ташқари 4 та гидроузел бор. Шунингдек, каналда 8 та кўприк, 3 та акведук, 30 та турли насос қурилмалари мавжуд. С.к. тизими Шуманай, Хўжайли, Қўнғирот туманларидаги 102 минг га дан ортик, ерларни сув билан таъминлайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.