Sulaymon

Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 699-b. — ziyouz.com

Sulaymon — Qur'onda tilga olingan payğambarlardan biri, hukmdor. Mil. av. 965—928 y.larda IsroilIudeya podşohi bölgan. Dovudniit öğli. 13 yoşida taxtga ötirgan. Yetuk bilimli, har bir işda hukm çiqarişda otasidan köra olimroq bölgan. Rivoyatga köra, u jamiki insu jin, hayvonlar va parrandalar olamiga podşohlik qilgan, quşlar tilini tuşungan. Şamollar ham uning ixtiyorida bölib, S. farmoniga köra, u xodit bildirgan joyda esardi. S.ga berilgan mö'jizalardan biri mis koni edi, deb rivoyat qilinadi: payğambar izmidagi jinlar öşa misdan uning xoxlagan narsasini yasab berişar ekan. Jinlarning S.ga qasrlar bunyod etgani, dengiz tubidan duru javohirlar olib çiqib bergani nakl etiladi. S. öz qöl ostida bir neça xil quşlarni tarbiya qilardi. Bular orasida hudhud (sassiqpopişak) ham bölib, u Yamanning Sabo ş.dan quyoşparast malika Bilqis haqida xabar keltiradi. S. Bilqisga maktub yöllab, uni yolğiz Allohga itoat etişga da'vat etadi (Naml surasi, 20—37oyatlar).

S. otasining vasiyatiga köra, Aqso masjidini qurdirdi (q. Almasjid alAqso). Şarq va Ğarbda bir qança mamlakatlarni zabt etib, jahongir böldi. S.ning ölimi bilan boğliq rivoyat jinlar, devlar ğaybni — kelajakda röy beradigan voqeahodisalarni biladi, degan gumonlarni rad etadi: jon taslim qilgan S. tayangan hassani uzoq vaqt yoğoç qurti yeb u yerga qulab tuşmagunça, jinlar S.ning vafot etganini bilmaganlar va payğambar ularga buyurgan vazifa — baland qasr bino qiliş işini davom ettiraverganlar (Saba' surasi, 14oyat). Şunday qilib, S ölib, devlar mehnatdan qutulgan ekan. S yahudiy va xristian diniy adabiyotlarida Solomon nomi bilan ma'lum.

Ad.: Payğambarlar qissasi, T., 1993.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

СУЛАЙМОН — Қуръонда тилга олинган пайғамбарлардан бири, ҳукмдор. Мил. ав. 965—928 й.ларда ИсроилИудея подшоҳи бўлган. Довудниит ўғли. 13 ёшида тахтга ўтирган. Етук билимли, ҳар бир ишда ҳукм чиқаришда отасидан кўра олимроқ бўлган. Ривоятга кўра, у жамики инсу жин, ҳайвонлар ва паррандалар оламига подшоҳлик қилган, қушлар тилини тушунган. Шамоллар ҳам унинг ихтиёрида бўлиб, С. фармонига кўра, у ходит билдирган жойда эсарди. С.га берилган мўъжизалардан бири мис кони эди, деб ривоят қилинади: пайғамбар измидаги жинлар ўша мисдан унинг хохлаган нарсасини ясаб беришар экан. Жинларнинг С.га қасрлар бунёд этгани, денгиз тубидан дуру жавоҳирлар олиб чиқиб бергани накл этилади. С. ўз қўл остида бир неча хил қушларни тарбия қиларди. Булар орасида ҳудҳуд (сассиқпопишак) ҳам бўлиб, у Яманнинг Сабо ш.дан қуёшпараст малика Билқис ҳақида хабар келтиради. С. Билқисга мактуб йўллаб, уни ёлғиз Аллоҳга итоат этишга даъват этади (Намл сураси, 20—37оятлар).

С. отасининг васиятига кўра, Ақсо масжидини қурдирди (қ. Алмасжид алАқсо). Шарқ ва Ғарбда бир қанча мамлакатларни забт этиб, жаҳонгир бўлди. С.нинг ўлими билан боғлиқ ривоят жинлар, девлар ғайбни — келажакда рўй берадиган воқеаҳодисаларни билади, деган гумонларни рад этади: жон таслим қилган С. таянган ҳассани узоқ вақт ёғоч қурти еб у ерга қулаб тушмагунча, жинлар С.нинг вафот этганини билмаганлар ва пайғамбар уларга буюрган вазифа — баланд қаср бино қилиш ишини давом эттираверганлар (Сабаъ сураси, 14оят). Шундай қилиб, С ўлиб, девлар меҳнатдан қутулган экан. С яҳудий ва христиан диний адабиётларида Соломон номи билан маълум.

Ад.: Пайғамбарлар қиссаси, Т., 1993.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.