Suls
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 705-b. — ziyouz.com
Suls SULS, xatti suls — xattotlik uslubi; arab yozuvidagi xat uslublari dan biri. Gözalligi tufayli «xatlar imomi», deb atalgan. Kufiy xatidan keyin ixtiro qilingan bölib, ijodkori Ibn Muqla. Harflarning 4 qismi töğri, ikki qismi egri çiziqlar dan iborat (nomi ham şundan: S. Sözi bir narsaning 1/3 qismi yoki 3-qismi degan ma'noni bildiradi). S.da «alif», «dol» va «lom» harflari gajakli böladi, «dol», «re» va «vov» harflari nafis buralma (şamra) bilan tugaydi; söz oxirida «ho» harfi çöziq yoziladi. S. dastlab rasmiy qujjatlarni yoziş, keyinroq Qur'on köçirişda qöllanilgan; kitoblardagi şams naqşi içidagi yozuv, asar nomlari, Qur'on va hadislardan keltirilgan ibora va jumlalar S.da bitilgan. Kitoblarda, maxsus mufradot yoki qitalarda ham qöllanilgan. Yoqut Musta'simiy S. yozuvida maxsus («Yoqut sulsi» yoki «Yoqut ta'riyqi» deb ataluvçi) uslub yaratgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУЛС, хатти сулс — хаттотлик услуби; араб ёзувидаги хат услублари дан бири. Гўзаллиги туфайли «хатлар имоми», деб аталган. Куфий хатидан кейин ихтиро қилинган бўлиб, ижодкори Ибн Муқла. Ҳарфларнинг 4 қисми тўғри, икки қисми эгри чизиқлар дан иборат (номи ҳам шундан: С. Сўзи бир нарсанинг 1/3 қисми ёки 3-қисми деган маънони билдиради). С.да «алиф», «дол» ва «лом» ҳарфлари гажакли бўлади, «дол», «ре» ва «вов» ҳарфлари нафис буралма (шамра) билан тугайди; сўз охирида «ҳо» ҳарфи чўзиқ ёзилади. С. дастлаб расмий қужжатларни ёзиш, кейинроқ Қуръон кўчиришда қўлланилган; китоблардаги шамс нақши ичидаги ёзув, асар номлари, Қуръон ва ҳадислардан келтирилган ибора ва жумлалар С.да битилган. Китобларда, махсус муфрадот ёки қитьаларда ҳам қўлланилган. Ёқут Мустаъсимий С. ёзувида махсус («Ёқут сулси» ёки «Ёқут таърийқи» деб аталувчи) услуб яратган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.