Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sulton Mirhaydar majmuasi

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 710-b. — ziyouz.com

    Sulton Mirhaydar majmuasi — Kasbidagi me'moriy yodgorlik (11 —16-a.lar). Saidlar avlodidan bölgan Mirhaydar nomi bilan boğliq. Majmua (90x40 m) yopiq va yarim oçiq binolar, 3 hovlidan iborat. Keng sahnli jan. hovlidan qator ustunli masjidga (6-a.da bunyod etilgan) kirib, undan örtadagi hovliga ötiladi. Hovlining şim. va şarqiy tomonidan qad. maqbaralar, jan. va ğarbiy tomonida ayvon (16-a.) joylaşgan. Ayvon (11,6x6,6 m) ning ğarbiy devori yoqalab ötgan yöl şim. hovliga olib boradi. Hovlida 14— 16-a.larga oid marmar sağanalar bor. Maqbaralar 3 xonadan iborat. Xonalar çor qirrali taxmon va ravoqlarga ajratilgan. Devorlaridagi kiçik mehrobiy 3 tokça oraliğida çiroklar uçun tutun yöli işlangan. Ravoqlarning burçak bağallari mayda muqarnaslar bilan bezatilgan. 1maqbara (3,3x3,3 m)da Said amir Şamsiddinbek alhoji Haydar sağanasi saqlangan. Sağana töq kulrang marmardan işlangan. Unda 897 hijriy (1491 milodiy) yil qayd etilgan. 2maqbara (5x5 m)da şaxsi noma'lum 3 ta sağana bor. Maqbara gumbazli, burçaklariga 5 qirrali ğiştin muqarnaslar terilgan. Örtadagi hovlining şarkay tomonida alohida qurilgan Axliboy maqbarasi (4,4x4,4 m) ham 14-a.ga oid deb taxm. qilinadi. Masjidnamozgoh (20x9,6 m) jan.dan makbara bostirmasiga tutaşgan. Undagi bezaklar 13—19-a.larga onddir. Masjidning örta qismi keng qator ustunli, boş tarzi yassi peştoqli, pastak gumbazli qalqonsimon bağallarga tayangan. Devoridagi tokça burçaklari ravoqli, qirrali qilib bezatilgan. Masjid oldidagi minora (bal. 8,5 m) eski binolar ğiştidan qurilgan (19 a. oxiri — 20-a. boşlari), körinişi pastdan yuqoriga qarab ingiçkalaşib borgan, tepasi mezanali. Pastki kismi bir neça bor ta'mirlangan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СУЛТОН МИРҲАЙДАР МАЖМУАСИ — Касбидаги меъморий ёдгорлик (11 —16-а.лар). Саидлар авлодидан бўлган Мирҳайдар номи билан боғлиқ. Мажмуа (90x40 м) ёпиқ ва ярим очиқ бинолар, 3 ҳовлидан иборат. Кенг саҳнли жан. ҳовлидан қатор устунли масжидга (6-а.да бунёд этилган) кириб, ундан ўртадаги ҳовлига ўтилади. Ҳовлининг шим. ва шарқий томонидан қад. мақбаралар, жан. ва ғарбий томонида айвон (16-а.) жойлашган. Айвон (11,6x6,6 м) нинг ғарбий девори ёқалаб ўтган йўл шим. ҳовлига олиб боради. Ҳовлида 14— 16-а.ларга оид мармар сағаналар бор. Мақбаралар 3 хонадан иборат. Хоналар чор қиррали тахмон ва равоқларга ажратилган. Деворларидаги кичик меҳробий 3 токча оралиғида чироклар учун тутун йўли ишланган. Равоқларнинг бурчак бағаллари майда муқарнаслар билан безатилган. 1мақбара (3,3x3,3 м)да Саид амир Шамсиддинбек алҳожи Ҳайдар сағанаси сақланган. Сағана тўқ кулранг мармардан ишланган. Унда 897 ҳижрий (1491 милодий) йил қайд этилган. 2мақбара (5x5 м)да шахси номаълум 3 та сағана бор. Мақбара гумбазли, бурчакларига 5 қиррали ғиштин муқарнаслар терилган. Ўртадаги ҳовлининг шаркай томонида алоҳида қурилган Ахлибой мақбараси (4,4x4,4 м) ҳам 14-а.га оид деб тахм. қилинади. Масжиднамозгоҳ (20x9,6 м) жан.дан макбара бостирмасига туташган. Ундаги безаклар 13—19-а.ларга онддир. Масжиднинг ўрта қисми кенг қатор устунли, бош тарзи ясси пештоқли, пастак гумбазли қалқонсимон бағалларга таянган. Деворидаги токча бурчаклари равоқли, қиррали қилиб безатилган. Масжид олдидаги минора (бал. 8,5 м) эски бинолар ғиштидан қурилган (19 а. охири — 20-а. бошлари), кўриниши пастдан юқорига қараб ингичкалашиб борган, тепаси мезанали. Пастки кисми бир неча бор таъмирланган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.