Sulton Sanjar maqbarasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 712-b. — ziyouz.com
Sulton Sanjar maqbarasi - Marv (Turkmaniston)dagi me'moriy yodgorlik (12-a. 40y.lari). Me'mori Muxammad ibn Otsiz as Saraxsiy. Sulton kal'a markaziga joylaşgan. Sulton Sanjar (1157 y.da vafot etgan) maqbarasi bizgaça xaroba holda yetib kelgan. Maqbara murabba tarhli (taşqarisi 27x27 m, içkarisi 17x17 m). Xona bal. 36 m (içki gumbazgaça, taşki gumbaz saqlanmagan). Mahobatli törtburçak devor (bal. 15 m, kalinligi 5 m) ustiga 8 qirrali poygumbaz (qalinligi 1,5 m) örnatilgan. Poygumbaz 3 poğonali. 1poğonasi 4 tomondagi ravoklarga tayangan, 2poğonasidagi mayda ravoqçalar 6 qirrali, 3poğonasi ustiga gumbaz örnatilgan. Maqbara içki devorlarida oq, kök va qizil rangli böyoqlar saqlangan. Nozik islimiy naqşlar bilan bezatilgan devor tepasida yozuvlar, şarqiy gumbazga işlangan gançkor naqşlar zaminida me'mor nomi qayd etilgan. Maqbaraga Saljuqiylar saroyi va masjid tutaş bölgan. S.Sm. ga turli uruşlar köp putur yetkazilganiga qaramay, öz mahobatini yöqotmagan. 1980 y.da qayta tiklangan.
Ad.: Vseobşaya istoriya arxitekturi, v 12 tomax, t. 8, M, 1969.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУЛТОН САНЖАР МАҚБАРАСИ - Марв (Туркманистон)даги меъморий ёдгорлик (12-а. 40й.лари). Меъмори Мухаммад ибн Отсиз ас Сарахсий. Султон калъа марказига жойлашган. Султон Санжар (1157 й.да вафот этган) мақбараси бизгача хароба ҳолда етиб келган. Мақбара мурабба тарҳли (ташқариси 27x27 м, ичкариси 17x17 м). Хона бал. 36 м (ички гумбазгача, ташки гумбаз сақланмаган). Маҳобатли тўртбурчак девор (бал. 15 м, калинлиги 5 м) устига 8 қиррали пойгумбаз (қалинлиги 1,5 м) ўрнатилган. Пойгумбаз 3 поғонали. 1поғонаси 4 томондаги равокларга таянган, 2поғонасидаги майда равоқчалар 6 қиррали, 3поғонаси устига гумбаз ўрнатилган. Мақбара ички деворларида оқ, кўк ва қизил рангли бўёқлар сақланган. Нозик ислимий нақшлар билан безатилган девор тепасида ёзувлар, шарқий гумбазга ишланган ганчкор нақшлар заминида меъмор номи қайд этилган. Мақбарага Салжуқийлар саройи ва масжид туташ бўлган. С.См. га турли урушлар кўп путур етказилганига қарамай, ўз маҳобатини йўқотмаган. 1980 й.да қайта тикланган.
Ад.: Всеобщая история архитектуры, в 12 томах, т. 8, М, 1969.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.