Sulton Saodat majmui
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 712–713-b. — ziyouz.com
Sulton Saodat majmui - Termizdagi me'moriy yodgorlik (10—17- a.lar). Termizning şarqida joylaşgan bu ziyoratgoh 7 a. davomida şakllangan. 20 ga yaqin maqbarani öz içiga olgan. Unda Sayyidlar sulolasining maqbaralari joylaşgan. Dastlab şu atrofdagi yerlar egasi, payğambarimiz avlodlaridan bölmiş Hasan alAmir (9-a. 2-yarmida vafot etgan) maqbarasi bunyod etilgan. Xalq orasida S.Sm. nomi bilan maşhur bölgan maqbaralar 10-a.da, qolganlari, asosan, 15—17-a.larda yonmayon qurilib, uzun hovlining 2 tomonini egallagan. Makbaralar peştoq va gumbazli çorsi xonalar (9x9,05 m va 10,15x10,25 m) dan iborat. Hovlining töridagi peştoq va ikki qanotidagi gumbazli maqbaralar bir xil tarxda, jan.dagi maqbara zinalar ğisobiga kiçikroq körinadi. Şim. ğarbidagi maqbaraning qurilma va bezaklari oddiy ğişt (27x27x5 sm) dan juftjuft qilib terilib, mavjli bezak hosil qilingan. Içki xona devorlariga ğiştdan hoşiyali börtma ravoqlar işlangan. Jan.ğarbdagi maqbara şim. ğarbdagidan bir oz kiçik, körinişi oddiy, ganç suvokli. Mazkur 2 maqbara orasidagi peştokli supa töriga mehrob joylaşgan. Sirkor koşinlar binoga alohida husn bağişlagan. 15 —17-a.larda qurilgan maqbaralarda öşa davrga xos yulduzsimon girih naqşlar, gançkori bezaklar keng qöllanilgan. Majmua mustaqillikdan keyin ta'mirlanib, ziyoratgohga aylantirilgan.
Ad.:Arşavskaya Z.A., Rtveladze E.V., Xakimov Z.A., Srednevekoviye pamyatniki Surxandari, T., 1982.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУЛТОН САОДАТ МАЖМУИ - Термиздаги меъморий ёдгорлик (10—17- а.лар). Термизнинг шарқида жойлашган бу зиёратгоҳ 7 а. давомида шаклланган. 20 га яқин мақбарани ўз ичига олган. Унда Саййидлар сулоласининг мақбаралари жойлашган. Дастлаб шу атрофдаги ерлар эгаси, пайғамбаримиз авлодларидан бўлмиш Ҳасан алАмир (9-а. 2-ярмида вафот этган) мақбараси бунёд этилган. Халқ орасида С.См. номи билан машҳур бўлган мақбаралар 10-а.да, қолганлари, асосан, 15—17-а.ларда ёнмаён қурилиб, узун ҳовлининг 2 томонини эгаллаган. Макбаралар пештоқ ва гумбазли чорси хоналар (9x9,05 м ва 10,15x10,25 м) дан иборат. Ҳовлининг тўридаги пештоқ ва икки қанотидаги гумбазли мақбаралар бир хил тархда, жан.даги мақбара зиналар ғисобига кичикроқ кўринади. Шим. ғарбидаги мақбаранинг қурилма ва безаклари оддий ғишт (27x27x5 см) дан жуфтжуфт қилиб терилиб, мавжли безак ҳосил қилинган. Ички хона деворларига ғиштдан ҳошияли бўртма равоқлар ишланган. Жан.ғарбдаги мақбара шим. ғарбдагидан бир оз кичик, кўриниши оддий, ганч сувокли. Мазкур 2 мақбара орасидаги пештокли супа тўрига меҳроб жойлашган. Сиркор кошинлар бинога алоҳида ҳусн бағишлаган. 15 —17-а.ларда қурилган мақбараларда ўша даврга хос юлдузсимон гириҳ нақшлар, ганчкори безаклар кенг қўлланилган. Мажмуа мустақилликдан кейин таъмирланиб, зиёратгоҳга айлантирилган.
Ад.:Аршавская З.А., Ртвеладзе Э.В., Хакимов З.А., Средневековые памятники Сурхандарьи, Т., 1982.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.