Sulton Uvays toği
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 713-b. — ziyouz.com
Sulton Uvays toği - Qoraqalpoğistondagi toğ tizmasi. Qizilqumning şim.ğarbida, Amudarening öng sohilida. Kenglik böylab 40— 45 km masofaga çözilgan, eni 10—15 km. Toğ unçalik baland emas, atrofdagi tekislikdan 350—400 m kötarilib turadi. Eng baland joylari: Qoraçinğil (485 m), Aççiktoğ (473 m). Jan. yon bağri nisbatan tikroq. Ğarbiy qismi bir qança tepaliklarga (Şayxjali, Quyonçiq, Zangibobo, Jumurtoğ) bölingan. Yiliga 80—100 mm yoğin tuşadi. Yillik tra 12°—13°, yanv.ning örtaça t-rasi —5°, —8°, iyulniki 26°—28°. Doimiy oqar suvlar yöq. Uz. 5—12 km li quruq soylar (Jamansoy, Qizilsoy, Kazansoy, Sultonbobosoy, Kaxralsoy, Aximbeddinsoy)da faqat yoğingarçilik vaqtida suv oqadi. Tektonik jihatdan antiklinal struktura. Kuçli burmalangan paleozoy davri metamorfik, çökindi, vulkanik toğ jinslari (slanets, kvarsit, ohaktoş va b.)dan taşkil toptan. Çöl tuproklarida şuvoq, rang kabi efemer ösimliklar, buloqlar atrofida turli xil butalar usadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУЛТОН УВАЙС ТОҒИ - Қорақалпоғистондаги тоғ тизмаси. Қизилқумнинг шим.ғарбида, Амударенинг ўнг соҳилида. Кенглик бўйлаб 40— 45 км масофага чўзилган, эни 10—15 км. Тоғ унчалик баланд эмас, атрофдаги текисликдан 350—400 м кўтарилиб туради. Энг баланд жойлари: Қорачинғил (485 м), Аччиктоғ (473 м). Жан. ён бағри нисбатан тикроқ. Ғарбий қисми бир қанча тепаликларга (Шайхжали, Қуёнчиқ, Зангибобо, Жумуртоғ) бўлинган. Йилига 80—100 мм ёғин тушади. Йиллик тра 12°—13°, янв.нинг ўртача т-раси —5°, —8°, июлники 26°—28°. Доимий оқар сувлар йўқ. Уз. 5—12 км ли қуруқ сойлар (Жамансой, Қизилсой, Казансой, Султонбобосой, Кахралсой, Ахимбеддинсой)да фақат ёғингарчилик вақтида сув оқади. Тектоник жиҳатдан антиклиналь структура. Кучли бурмаланган палеозой даври метаморфик, чўкинди, вулканик тоғ жинслари (сланец, кварцит, оҳактош ва б.)дан ташкил топтан. Чўл тупрокларида шувоқ, ранг каби эфемер ўсимликлар, булоқлар атрофида турли хил буталар усади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.