Sunbod harakati
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 730–731-b. — ziyouz.com
Sunbod harakati - Şim. Şarqiy va Markaziy Eronda Abbosiylar xalifaligiga qarşi xalq (asosan, dehqonlar) ğarakati (755 y.). Harakatni Nişopur atrofidagi Oxan qişloğidan bölgan Sunbod ismli kişi boşqargan. S.h.ning boşlanişiga asosiy sabab — abbosiylarning xalqdan xiroj yiğiş va majburiy işlatiş (qasrlar quriş, kanallar qaziş va b.)dan ozod qiliş haqidagi va'dasini bajarmagani bölgan. Xuroson va Movarounnaxr noibi Abu Muslimning xalifa Mansur buyruği bilan öldirilişi S.h.ga bahona bölgan. Bu harakat sunniy abbosiylarga qarşi qaratilgan bölib, unda zarduştiylar, şialar va xurramiylar qatnaşgan. Tabaripniyat yozişiça, harakat 2 oy davom etgan. Xalifa Mansur bu harakatni bostiriş uçun 10 ming kişilik qöşin yuborgan. Bu qöşin Hamadon bilan Ray örtasidagi çölning çekkasida Sunbod qöşinini tormor keltirgan. Şu jangda Sunbod ham halok bölgan. S.h. bilan bir vaqtning özida Movarounnahrda ham abbosiylarga qarşi harakat boşlangan. Unçalik katta bölmagan bu harakatga Abu Muslim tarafdori — Ishok boşçilik qilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУНБОД ҲАРАКАТИ - Шим. Шарқий ва Марказий Эронда Аббосийлар халифалигига қарши халқ (асосан, деҳқонлар) ғаракати (755 й.). Ҳаракатни Нишопур атрофидаги Охан қишлоғидан бўлган Сунбод исмли киши бошқарган. С.ҳ.нинг бошланишига асосий сабаб — аббосийларнинг халқдан хирож йиғиш ва мажбурий ишлатиш (қасрлар қуриш, каналлар қазиш ва б.)дан озод қилиш ҳақидаги ваъдасини бажармагани бўлган. Хуросон ва Мовароуннахр ноиби Абу Муслимнинг халифа Мансур буйруғи билан ўлдирилиши С.ҳ.га баҳона бўлган. Бу ҳаракат сунний аббосийларга қарши қаратилган бўлиб, унда зардуштийлар, шиалар ва хуррамийлар қатнашган. Табарипният ёзишича, ҳаракат 2 ой давом этган. Халифа Мансур бу ҳаракатни бостириш учун 10 минг кишилик қўшин юборган. Бу қўшин Ҳамадон билан Рай ўртасидаги чўлнинг чеккасида Сунбод қўшинини тормор келтирган. Шу жангда Сунбод ҳам ҳалок бўлган. С.ҳ. билан бир вақтнинг ўзида Мовароуннаҳрда ҳам аббосийларга қарши ҳаракат бошланган. Унчалик катта бўлмаган бу ҳаракатга Абу Муслим тарафдори — Исҳок бошчилик қилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.