Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Supasimon ölkalar

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 739-b. — ziyouz.com

    Supasimon ölkalar - tektonik harakatlar natijasida tevarak atrofdan bir oz kötarilgan tekisliklar. S.ö. zaminidagi toğ jinslari gorizontal yoki bir oz qiya, ustki qismini çökindi jinslar qatlami yoki lava qoplagan böladi. S.ö.ning eroziya natijasida parçalanişi, tekislangan yuzalarning tektonik yoriqlar bilan ayrim palaxsalarga bölinişi natijasida supasimon toğlar vujudga keladi. Ularning usti tekis yoki salgina örqir, yon bağirlari kesilgandek tik tuşgan böladi. Yuzasi tekis bölganligi sababli supa deb ataladi. Turkiston tizmasining ğarbiy qismi (Jizzax viloyati)da Kattasupa, Kiçiksupa nomli baland tekisliklar, Farğona botiğining şim.ğarbi (Namangan viloyati)da Supatoğ degan toğ bor. Ba'zan daryo terrasalari ham supa deb yuritiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СУПАСИМОН ЎЛКАЛАР - тектоник ҳаракатлар натижасида теварак атрофдан бир оз кўтарилган текисликлар. С.ў. заминидаги тоғ жинслари горизонтал ёки бир оз қия, устки қисмини чўкинди жинслар қатлами ёки лава қоплаган бўлади. С.ў.нинг эрозия натижасида парчаланиши, текисланган юзаларнинг тектоник ёриқлар билан айрим палахсаларга бўлиниши натижасида супасимон тоғлар вужудга келади. Уларнинг усти текис ёки салгина ўрқир, ён бағирлари кесилгандек тик тушган бўлади. Юзаси текис бўлганлиги сабабли супа деб аталади. Туркистон тизмасининг ғарбий қисми (Жиззах вилояти)да Каттасупа, Кичиксупа номли баланд текисликлар, Фарғона ботиғининг шим.ғарби (Наманган вилояти)да Супатоғ деган тоғ бор. Баъзан дарё террасалари ҳам супа деб юритилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.