Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Surgut

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 744-b. — ziyouz.com

    Surgut — RF XantiMansilar muxtor okrugidagi şahar (1965 y.dan). 1975 y.da Tyumen ş. bilan temir yöl orqali boğlangan. Ob daryosining öng sohilidagi port. Aholisi 274,8 ming kişi (1998). S. 1593 y. Ostyak qal'asi örnida ostrog sifatida barpo qilingan. Şahar nomi unga yaqin bölgan Ob daryosining tarmoqçasi nomidan olingan. S. Sibirni ruslar tomonidan mustamlakaga aylantirişda tayanç markazi bölgan. 1782 y.dan Tobolsk namestniçestvosidagi şahar. 1804—67 y.larda şahar maqomida bölmagan. 1868 y.dan Tobolsk gubernyasi, 1898 y.dan uyezdi markazi. 1920y.lar boşida aholisi kamligi bois şaharçaga aylantirilgan. 1930 y.dan Tyumen viloyati tarkibidagi Xanti-Mansilar milliy okrugida. 1950—60y. larda neft va gaz konlarining oçilişi munosabati bilan S. tez rivojlana boşladi. 1965 y.da şahar maqomini oldi. Neft qazib oliş sanoatining yirik markazi. Gazni qayta işlaş, yoğoçsozlik, oziqovqat sanoatlari rivojlangan. Uyjoy quriliş, baliqni qayta işlaş ktlari bor. Oliy öquv yurti, örta maxsus bilim yurtlari, ölkaşunoslik muzeyi mavjud.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СУРГУТ — РФ ХантиМансилар мухтор округидаги шаҳар (1965 й.дан). 1975 й.да Тюмень ш. билан темир йўл орқали боғланган. Обь дарёсининг ўнг соҳилидаги порт. Аҳолиси 274,8 минг киши (1998). С. 1593 й. Остяк қалъаси ўрнида острог сифатида барпо қилинган. Шаҳар номи унга яқин бўлган Обь дарёсининг тармоқчаси номидан олинган. С. Сибирни руслар томонидан мустамлакага айлантиришда таянч маркази бўлган. 1782 й.дан Тобольск наместничествосидаги шаҳар. 1804—67 й.ларда шаҳар мақомида бўлмаган. 1868 й.дан Тобольск губерняси, 1898 й.дан уезди маркази. 1920й.лар бошида аҳолиси камлиги боис шаҳарчага айлантирилган. 1930 й.дан Тюмень вилояти таркибидаги Ханти-Мансилар миллий округида. 1950—60й. ларда нефть ва газ конларининг очилиши муносабати билан С. тез ривожлана бошлади. 1965 й.да шаҳар мақомини олди. Нефть қазиб олиш саноатининг йирик маркази. Газни қайта ишлаш, ёғочсозлик, озиқовқат саноатлари ривожланган. Уйжой қурилиш, балиқни қайта ишлаш ктлари бор. Олий ўқув юрти, ўрта махсус билим юртлари, ўлкашунослик музейи мавжуд.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.