Suryoniy yozuvi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 745-b. — ziyouz.com
Suryoniy yozuvi SURYONIY YOZUVI, suriya yozuvi — finikiyoromiy konsonant yozuvining bir turi. Finikii yozuvidagidek tartibga ega bölgan 22 belgidan iborat; harflari qöşilib, öngdan çapga qarab yoziladi. Bu yozuv 1-a.dan adabiy oromiy lahjalaridan hisoblangan suryoniy tili (dastlab Yuqori Mesopotamiyadagi Edessa ş. lahjasi) uçun qöllana boşlagan. S.yo.ning asosiy körinişlari estrangelo (yun. «yumaloq yozuv, xat»); 430y. örtalarida Suriya çerkovining 2 ga ajralişi natijasida paydo bölgan ğarbiy suryoniy (yakovit yoki serto) vaşarqiy suryoniy (nestorian) yozuvlaridir. Nestorian yozuvi nasroniy missionerlar tufayli Örta Osiyo va Xitoyga qadar tarqalgan. S. yo. faqat undoş tovuşlarni ifodalagan; 7—8-a.lardan unlilarni ifodalovçi satrusti va satrosti diakritik belgilar qöllangan. Bu belgilar turliça joylaşgan nuqtalar yoki kiçkina yunonça harflar körinişida bölgan; tiniş belgilar ham qöllangan. 1840 y.da S. yo.ning nestorian turi asosida yangi yozuv turi yaratilib, u Eron va Iroqda, şuningdek, Turkiyada yaşovçi ossuriylart qöllana boşlagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУРЁНИЙ ЁЗУВИ, сурия ёзуви — финикийоромий консонант ёзувининг бир тури. Финикии ёзувидагидек тартибга эга бўлган 22 белгидан иборат; ҳарфлари қўшилиб, ўнгдан чапга қараб ёзилади. Бу ёзув 1-а.дан адабий оромий лаҳжаларидан ҳисобланган сурёний тили (дастлаб Юқори Месопотамиядаги Эдесса ш. лаҳжаси) учун қўллана бошлаган. С.ё.нинг асосий кўринишлари эстрангело (юн. «юмалоқ ёзув, хат»); 430й. ўрталарида Сурия черковининг 2 га ажралиши натижасида пайдо бўлган ғарбий сурёний (яковит ёки серто) вашарқий сурёний (несториан) ёзувларидир. Несториан ёзуви насроний миссионерлар туфайли Ўрта Осиё ва Хитойга қадар тарқалган. С. ё. фақат ундош товушларни ифодалаган; 7—8-а.лардан унлиларни ифодаловчи сатрусти ва сатрости диакритик белгилар қўлланган. Бу белгилар турлича жойлашган нуқталар ёки кичкина юнонча ҳарфлар кўринишида бўлган; тиниш белгилар ҳам қўлланган. 1840 й.да С. ё.нинг несториан тури асосида янги ёзув тури яратилиб, у Эрон ва Ироқда, шунингдек, Туркияда яшовчи оссурийларт қўллана бошлаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.