Susamirtov
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 772-b. — ziyouz.com
Susamirtov - Içki Tyanşandagi toğ tizmasi. Talas Olatovidan jan. şarqda. S şim.ğarbda Çiçqan daryosi (Norinning öng irmoği)dan boşlanib, jan.şarqda Kyokemeren daryosigaça 125 km ga çözilgan. Eng baland joyi 4048 m. Relyefi murakkab, köplab daryo vodiylari bilan parçalangan. Uning şim. yon bağri Susamir va Kyokemeren daryolarining öng irmoqlari (Jalpaqsu, Aramsu va b.), jan. yon bağri esa Norin va Kyokemeren daryolarining öng irmoklari (Qopçiğay, BoorTyoke, Burliqiya va b.) bilan kesilgan. Tizmaning suvayirğiç qismi va yon bağirlaridagi vodiylarda qad. va hoz. zamon muzliklari ğarakati ta'siri natijasida vujudga kelgan relyef şakllari (trog, karr, sirk, morena tepalari) keng tarqalgan. Daryolarning örta va kuyi oqimlarida erozion relyef şakllari (daralar, terrasalar) vujudga kelgan. Tizma yon bağirlarida tekislangan yuzalar («sandiqlar») saqlanib qolgan. Tizmadan Norin va Susamir vodiylarini boğlovçi bir qança dovonlar (Muz—Tyor —3643 m; Çortoş — 3380 m; Oyolma, Susamir va b.) bor. S. tarkibi granit, metamorfik slanetslardan iborat. Suvayirğiç qismida muzliklar uçraydi. Toğ yon bağirlaridan yozgi yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУСАМИРТОВ - Ички Тяньшандаги тоғ тизмаси. Талас Олатовидан жан. шарқда. С шим.ғарбда Чичқан дарёси (Нориннинг ўнг ирмоғи)дан бошланиб, жан.шарқда Кёкемерен дарёсигача 125 км га чўзилган. Энг баланд жойи 4048 м. Рельефи мураккаб, кўплаб дарё водийлари билан парчаланган. Унинг шим. ён бағри Сусамир ва Кёкемерен дарёларининг ўнг ирмоқлари (Жалпақсу, Арамсу ва б.), жан. ён бағри эса Норин ва Кёкемерен дарёларининг ўнг ирмоклари (Қопчиғай, БоорТёке, Бурлиқия ва б.) билан кесилган. Тизманинг сувайирғич қисми ва ён бағирларидаги водийларда қад. ва ҳоз. замон музликлари ғаракати таъсири натижасида вужудга келган рельеф шакллари (трог, карр, цирк, морена тепалари) кенг тарқалган. Дарёларнинг ўрта ва куйи оқимларида эрозион рельеф шакллари (даралар, террасалар) вужудга келган. Тизма ён бағирларида текисланган юзалар («сандиқлар») сақланиб қолган. Тизмадан Норин ва Сусамир водийларини боғловчи бир қанча довонлар (Муз—Тёр —3643 м; Чортош — 3380 м; Ойолма, Сусамир ва б.) бор. С. таркиби гранит, метаморфик сланецлардан иборат. Сувайирғич қисмида музликлар учрайди. Тоғ ён бағирларидан ёзги яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.