Sutkali parallaks
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 778-b. — ziyouz.com
Sutkali parallaks — osmon yoritkiçi markazidan Yer markazi va uning sirtidagi kuzatuvçiga yönaltirilgan çiziq orasidag i burçak, ya'ni yoritqiçdan Yer radiusining körinma burçagi. S.p.ning qiymati yoritqiçning zenit masofasiga boğliq va sutka davomida özgarib boradi. Agar yoritqiç gorizontda bölsa, uning S.p. eng katta qiymatga erişadi va gorizontal parallaks deyiladi. Quyoş sistemasi jismlari gorizontal parallakslari içida eng kattasi Oynikidir (57'). Quyoş uçun 8», 79 sayyoralarniki esa G dan kiçik. Bu miqsorlar Quyoş sistemasi jismlarigaça bölgan örtaça masofalarni ifodalaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУТКАЛИ ПАРАЛЛАКС — осмон ёриткичи марказидан Ер маркази ва унинг сиртидаги кузатувчига йўналтирилган чизиқ орасидаг и бурчак, яъни ёритқичдан Ер радиусининг кўринма бурчаги. С.п.нинг қиймати ёритқичнинг зенит масофасига боғлиқ ва сутка давомида ўзгариб боради. Агар ёритқич горизонтда бўлса, унинг С.п. энг катта қийматга эришади ва горизонтал параллакс дейилади. Қуёш системаси жисмлари горизонтал параллакслари ичида энг каттаси Ойникидир (57’). Қуёш учун 8», 79 сайёраларники эса Г дан кичик. Бу миқцорлар Қуёш системаси жисмларигача бўлган ўртача масофаларни ифодалайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.