Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sutlamadoşlar

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 778-b. — ziyouz.com

    Sutlamadoşlar D O Ş L A R (Euphorbiaceae) ikki uruğpallalilarga mansub sut şirali ösimliklar oilasi. Öt, buta, daraxt va lianalardan iborat. Barglari navbatlaşib yoki qaramaqarşi joylaşgan, yonbargçali. Guli bir jinsli, bir yoki ikki uyli. Çangçilari gulning örtasida. Tugunçasi 3 çanokli va 3 ustunçali. Mevasi, odatda, kösakça, ba'zan, danaksimon yoki kamdankam rezavor. Yer şarining barça qit'alarida, köproq tropik va subtropik hududlarida tarqalgan. 7000 ga yaqin turi bor. Özbekistonda 8 turkumi, 150 turi usadi. S.ning sutsimon şirasi tarkibida zaharli moddalar, kauçuk va b. dorivor moddalar bor. Ba'zi turlari (mas, kanakunjut, lepadena va b.) manzarali va dorivor ösimlik sifatida östiriladi. Ayrim turlarining mevasi yeyiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    С У Т Л А М А Д О Ш Л А Р (Euphorbiaceae) икки уруғпаллалиларга мансуб сут ширали ўсимликлар оиласи. Ўт, бута, дарахт ва лианалардан иборат. Барглари навбатлашиб ёки қарамақарши жойлашган, ёнбаргчали. Гули бир жинсли, бир ёки икки уйли. Чангчилари гулнинг ўртасида. Тугунчаси 3 чанокли ва 3 устунчали. Меваси, одатда, кўсакча, баъзан, данаксимон ёки камданкам резавор. Ер шарининг барча қитъаларида, кўпроқ тропик ва субтропик ҳудудларида тарқалган. 7000 га яқин тури бор. Ўзбекистонда 8 туркуми, 150 тури усади. С.нинг сутсимон шираси таркибида заҳарли моддалар, каучук ва б. доривор моддалар бор. Баъзи турлари (мас, канакунжут, лепадена ва б.) манзарали ва доривор ўсимлик сифатида ўстирилади. Айрим турларининг меваси ейилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.