Suv ayğirlari
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 643-b. — ziyouz.com
Suv ayğirlari SUV AYĞIRLARI, begemotlar (Hippopotamidae) — juft tuyoqlilar turkumiga mansub kavş qaytarmaydigan sut emizuvçilar. Terisi qalin, siyrak yung bilan qoplangan; oyoqlari kalta; tuşmuğining uçki qismi kengaygan; oşqozoni 3 bölmali, pastki kurak va qoziq tişlari doim ösib turadi. Afrikaning tinç oqadigan va botqoklaşgan suv havzalarida yaşaydi; ösimlik bilan oziqlanadi. Bitta bola tuğadi. 2 uruğining bittadan turi bor. Odsiy suv ayğiri, ya'ni gippopotam (yun. hippopotamos — daryo oti) gavdasining uz. 4,0—4,5 m, dumi 35—50 sm. vazni 1,3—3,2 (ba'zan 4,5) t. Boşi katta, közlari börtib çiqib turadi. Tana tuzilişi va hayoti suvda yaşaşga moslaşgan. Közi, quloği va burnini suvdan çiqarib, uzoq vaqt suvda turişi mumkin. Keçasi suvdan çiqib oziqlanadi. Poda bölib yuradi; 40— 50 yil yaşaydi. Pakana S.a. uz. 170— 175 sm, dumi 15—17 sm, vazni 250— 275 kg; tanasi boçkasimon, past böyli, boşi nisbatan kiçik va kalta; yakka yoki juft bölib yuradi. 35 yilga yaqin yaşaydi; soni kamayib ketgan. S.a.ni ov qiliş man etilgan. Pakana S.a. Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВ АЙҒИРЛАРИ, бегемотлар (Hippopotamidae) — жуфт туёқлилар туркумига мансуб кавш қайтармайдиган сут эмизувчилар. Териси қалин, сийрак юнг билан қопланган; оёқлари калта; тушмуғининг учки қисми кенгайган; ошқозони 3 бўлмали, пастки курак ва қозиқ тишлари доим ўсиб туради. Африканинг тинч оқадиган ва ботқоклашган сув ҳавзаларида яшайди; ўсимлик билан озиқланади. Битта бола туғади. 2 уруғининг биттадан тури бор. Одций сув айғири, яъни гиппопотам (юн. hippopotamos — дарё оти) гавдасининг уз. 4,0—4,5 м, думи 35—50 см. вазни 1,3—3,2 (баъзан 4,5) т. Боши катта, кўзлари бўртиб чиқиб туради. Тана тузилиши ва ҳаёти сувда яшашга мослашган. Кўзи, қулоғи ва бурнини сувдан чиқариб, узоқ вақт сувда туриши мумкин. Кечаси сувдан чиқиб озиқланади. Пода бўлиб юради; 40— 50 йил яшайди. Пакана С.а. уз. 170— 175 см, думи 15—17 см, вазни 250— 275 кг; танаси бочкасимон, паст бўйли, боши нисбатан кичик ва калта; якка ёки жуфт бўлиб юради. 35 йилга яқин яшайди; сони камайиб кетган. С.а.ни ов қилиш ман этилган. Пакана С.а. Халқаро Қизил китобга киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.