Suv kadastri
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 646-b. — ziyouz.com
Suv kadastri — mamlakatning suv resurslari töğrisida tartiblaştirilgan ma'lumotlar majmui. S.k. jami suvlarning mikdor va sifat tavsiflari böyiça hisobga oliş ma'lumotlarini, şuningdek, suvdan foydalanişni qayd qiliş va qisobga oliş ma'lumotlarini öz içiga oladi. Suvlardan samarali foydalaniş va uni muhofaza qilişni ta'minlaş S.k.ni yuritişning asosiy maqsadi hisoblanadi. S.k. ma'lumotlaridan suvdan foydalanişni rejalaştiriş va suv xöjaligi tadbirlarini ötkazişda foydalaniladi. S.k. 3 bölimdan iborat: yer usti suvlari; yer osti suvlari; suvdan foydalaniş. S.k.ning har bir bölimida doimiy (katalog), yillik va köp yillik ma'lumotlar beriladi. Suv havzalarini yillik va köp yillik kuzatiş orqali ularning hajmini belgilovçi körsatkiçlar aniqlanadi (suv havzalari özani, hajmi va h.k. ma'lumotlar). Suvlar tarkibi böyiça ma'lumotlar (şörligi, minerallaşganligi, harorati va h.k.) suv havzalarining sifat körsatkiçlarini taşkil qiladi. Bundan taşqari, suv havzalari töğrisidagi ma'lumotlar (nomi, joylaşgan örni, gidrotexnika inşootlari mavjudligi) S.k.ga kiritiladi. S.k.da suv monitoringi — suv zaxiralaridagi özgarişlarni öz vaktida aniklaş, ularga baho beriş, salbiy jarayonlarning oldini oliş, ularga barham beriş uçun suvlarning holati ustidan olib boriladigan kuzatuv tizimi ma'lumotlari muhim ahamiyatga ega. Özbekiston hududidagi yer usti suv resurslari haqidagi töliq ma'lumotlar birinçi marta 1933—40 y.larda Davlat gidrologiya in-ti tomonidan tayyorlanib, suv resurslari ma'lumotnomasi, daryolar rejimi, suv sathi ma'lumotlari haqidagi naşrlarda körsatilgan.
Özbekiston Respublikasi S.k. yuritiş tartibi Özbekiston Respublikasining «Suv va suvdan foydalaniş tögrisida»gi qonuni (1993 i. 6 may)ga muvofiq olib boriladi. Davlat S.k. va suv monitoringini yuritiş Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi vakolatiga kiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВ КАДАСТРИ — мамлакатнинг сув ресурслари тўғрисида тартиблаштирилган маълумотлар мажмуи. С.к. жами сувларнинг микдор ва сифат тавсифлари бўйича ҳисобга олиш маълумотларини, шунингдек, сувдан фойдаланишни қайд қилиш ва қисобга олиш маълумотларини ўз ичига олади. Сувлардан самарали фойдаланиш ва уни муҳофаза қилишни таъминлаш С.к.ни юритишнинг асосий мақсади ҳисобланади. С.к. маълумотларидан сувдан фойдаланишни режалаштириш ва сув хўжалиги тадбирларини ўтказишда фойдаланилади. С.к. 3 бўлимдан иборат: ер усти сувлари; ер ости сувлари; сувдан фойдаланиш. С.к.нинг ҳар бир бўлимида доимий (каталог), йиллик ва кўп йиллик маълумотлар берилади. Сув ҳавзаларини йиллик ва кўп йиллик кузатиш орқали уларнинг ҳажмини белгиловчи кўрсаткичлар аниқланади (сув ҳавзалари ўзани, ҳажми ва ҳ.к. маълумотлар). Сувлар таркиби бўйича маълумотлар (шўрлиги, минераллашганлиги, ҳарорати ва ҳ.к.) сув ҳавзаларининг сифат кўрсаткичларини ташкил қилади. Бундан ташқари, сув ҳавзалари тўғрисидаги маълумотлар (номи, жойлашган ўрни, гидротехника иншоотлари мавжудлиги) С.к.га киритилади. С.к.да сув мониторинги — сув захираларидаги ўзгаришларни ўз вактида аниклаш, уларга баҳо бериш, салбий жараёнларнинг олдини олиш, уларга барҳам бериш учун сувларнинг ҳолати устидан олиб бориладиган кузатув тизими маълумотлари муҳим аҳамиятга эга. Ўзбекистон ҳудудидаги ер усти сув ресурслари ҳақидаги тўлиқ маълумотлар биринчи марта 1933—40 й.ларда Давлат гидрология ин-ти томонидан тайёрланиб, сув ресурслари маълумотномаси, дарёлар режими, сув сатҳи маълумотлари ҳақидаги нашрларда кўрсатилган.
Ўзбекистон Республикаси С.к. юритиш тартиби Ўзбекистон Республикасининг «Сув ва сувдан фойдаланиш тўгрисида»ги қонуни (1993 и. 6 май)га мувофиқ олиб борилади. Давлат С.к. ва сув мониторингини юритиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ваколатига киради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.