Suv moşaklar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 647-b. — ziyouz.com
Suv moşaklar (Rallidae) suv moşaksimonlr turkumiga mansub quşlar oilasi. Suv havzalarida hamda botqokliklarda yaşaydi. Oğirligi 20— 30 g dan 1,5—2,5 kg gaça. Patlari köproq qizğişjigarrang, ayrimlari qora yoki kök yaşil rangda. Asosan, tunda faol ğayot keçiradi. 150 ga yaqin turi bor. Yer yuzasining derli hamma hududlarida tarqalgan. Har xil tovuş çiqaradi. Köpinça uyasini suvga yaqin joyga quradi. 3—15 ta tuxum qöyib, 20 kunga yaqin bosadi. Bolalari 2—3 kunligidayoq uyasini taşlab ketadi. Jöjalarni bir neça kun ota-onasi boqadi. S. umurtqasiz hayvonlar va ösimliklar bilan oziklanadi. Özbekistonda 7 turi: qaşqaldoq, ğozqanjir, oddiy suv moşak, tartar, oddiy pogoniş, mitti pogoniş, kiçik pogoniş tarqalgan. Göşti mazali. Xalqaro tabiatni muhofaza qiliş ittifoqining Qizil kitobiga 16 tur va kenja turlari kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВ МОШАКЛАР (Rallidae) сув мошаксимонлр туркумига мансуб қушлар оиласи. Сув ҳавзаларида ҳамда ботқокликларда яшайди. Оғирлиги 20— 30 г дан 1,5—2,5 кг гача. Патлари кўпроқ қизғишжигарранг, айримлари қора ёки кўк яшил рангда. Асосан, тунда фаол ғаёт кечиради. 150 га яқин тури бор. Ер юзасининг дерли ҳамма ҳудудларида тарқалган. Ҳар хил товуш чиқаради. Кўпинча уясини сувга яқин жойга қуради. 3—15 та тухум қўйиб, 20 кунга яқин босади. Болалари 2—3 кунлигидаёқ уясини ташлаб кетади. Жўжаларни бир неча кун ота-онаси боқади. С. умуртқасиз ҳайвонлар ва ўсимликлар билан озикланади. Ўзбекистонда 7 тури: қашқалдоқ, ғозқанжир, оддий сув мошак, тартар, оддий погониш, митти погониш, кичик погониш тарқалган. Гўшти мазали. Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқининг Қизил китобига 16 тур ва кенжа турлари киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.