Suv osti tizmalari
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 653-b. — ziyouz.com
Suv osti tizmalari - okean va dengizlar tubidagi böylama çözilgan va bal. 4000—5000 m ga yetadigan kötarilmalar. Uzunligi yuzlab — minglab km ga, eni bir neça yuz km ga yetadi. Alohida çöqqilari ba'zan tizmalar, burmalipalaxsali toğlar, vulkan tizmalari, yoysimon orollarning burmalipalaxsali tizmalari va vulkanlardan hamda Yer pöstining yoriklaridan oqib çiqqan bazalt lavalaridan hosil bölgan okean örtaliq tizmalaridan iborat. Mas, Şim. Muz okeanida Lomonosov, Mendeleyev, Gakkel va b., Atlantika okeanida Örta Atlantika, Afrika—Antarktida, Hind okeanida Arabiston— Hindiston, Maldiv va b., Tinç okeanda Jan. Tinç okean, Çili, Gavayi va b. S.o.t. birbiridan çuqur botiklar orqali ajralgan. Ularning köpçiligida teztez zilzilalar bölib turadi, harakatdagi vulkanlar bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВ ОСТИ ТИЗМАЛАРИ - океан ва денгизлар тубидаги бўйлама чўзилган ва бал. 4000—5000 м га етадиган кўтарилмалар. Узунлиги юзлаб — минглаб км га, эни бир неча юз км га етади. Алоҳида чўққилари баъзан тизмалар, бурмалипалахсали тоғлар, вулкан тизмалари, ёйсимон оролларнинг бурмалипалахсали тизмалари ва вулканлардан ҳамда Ер пўстининг ёрикларидан оқиб чиққан базальт лаваларидан ҳосил бўлган океан ўрталиқ тизмаларидан иборат. Мас, Шим. Муз океанида Ломоносов, Менделеев, Гаккел ва б., Атлантика океанида Ўрта Атлантика, Африка—Антарктида, Ҳинд океанида Арабистон— Ҳиндистон, Мальдив ва б., Тинч океанда Жан. Тинч океан, Чили, Гавайи ва б. С.о.т. бирбиридан чуқур ботиклар орқали ажралган. Уларнинг кўпчилигида тезтез зилзилалар бўлиб туради, ҳаракатдаги вулканлар бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.