Suv siğimi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 655-b. — ziyouz.com
Suv siğimi — suvga botirilgan qattiq jism, maye., suzib ketayotgan kema siqib çiqaradigan suv miqdori (hajmi). Hajmiy va oğirlik böyiça siğimlar farq qilinadi. Hajmiy S.s. jismning suvga botib turgan qismi siqib çiqargan suv hajmini bildiradi. Oğirlik böyiça S.s. arximed qonuniga muvofiq jismning oğirligiga teng böladi. Bunday siğim miqdor jix.atdan özgarmay qoladi. Hajmiy S.s. suvning ziçligiga qarab özgarişi mumkin. Suvga botirilgan jismga şu jism siqib çiqargan suv oğirligiga teng kötariş kuçi ta'sir qiladi. Agar jismning oğirligi kötariş kuçidan katta bölsa, jism suvga çökadi, kiçik bölsa, — çökmaydi, mabodo teng bölsa, jism suvning istalgan joyida turişi mumkin. S.s. kemaçilikda, amaliy va nazariy i.t. işlarida, jismlarning soliştirma oğirligini aniklaş va b.da qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВ СИҒИМИ — сувга ботирилган қаттиқ жисм, мае., сузиб кетаётган кема сиқиб чиқарадиган сув миқдори (ҳажми). Ҳажмий ва оғирлик бўйича сиғимлар фарқ қилинади. Ҳажмий С.с. жисмнинг сувга ботиб турган қисми сиқиб чиқарган сув ҳажмини билдиради. Оғирлик бўйича С.с. архимед қонунига мувофиқ жисмнинг оғирлигига тенг бўлади. Бундай сиғим миқдор жих.атдан ўзгармай қолади. Ҳажмий С.с. сувнинг зичлигига қараб ўзгариши мумкин. Сувга ботирилган жисмга шу жисм сиқиб чиқарган сув оғирлигига тенг кўтариш кучи таъсир қилади. Агар жисмнинг оғирлиги кўтариш кучидан катта бўлса, жисм сувга чўкади, кичик бўлса, — чўкмайди, мабодо тенг бўлса, жисм сувнинг исталган жойида туриши мумкин. С.с. кемачиликда, амалий ва назарий и.т. ишларида, жисмларнинг солиштирма оғирлигини аниклаш ва б.да қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.