Suvburgutlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 663-b. — ziyouz.com
Suvburgutlar (Haliaeetus) qarçiğaylar oilasiga mansub yirtqiç quşlar uruği. 8 turi bor. Uz. 60—110 sm, vazni 2—3 kg dan 6—9 kg gaça. Özbekistonda oq dumli suvburgut va uzun dumli suvburgut (bahor, kuz va qişda) uçraydi. Pati, asosan, jigarrang tusda. S. yer yuzida keng tarqalgan. Daryo, dengiz va köl qirğokdarida yaşaydi. Qoya va daraxtlarga uya quradi. Uyadan 30—50 va undan köp yil foydalanadi. 1—3 ta tuxum qöyadi. Uni 35—40 kun bosadi. Bolalari 65—75 kunligida uyasidan uçib çiqadi.
Asosan, baliqlar, suv va suv böyida yaşovçi kuşlar bilan oziqlanadi. Uzun dumli S. va oq dumli S. Tabiatni muhofaza qiliş xalqaro itti I foki röyxati I ga, «Yöq bölib I ketiş xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi töğrisida»gi Konvensiyaning (CITES) II Ilovasiga hamda Özbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВБУРГУТЛАР (Haliaeetus) қарчиғайлар оиласига мансуб йиртқич қушлар уруғи. 8 тури бор. Уз. 60—110 см, вазни 2—3 кг дан 6—9 кг гача. Ўзбекистонда оқ думли сувбургут ва узун думли сувбургут (баҳор, куз ва қишда) учрайди. Пати, асосан, жигарранг тусда. С. ер юзида кенг тарқалган. Дарё, денгиз ва кўл қирғокдарида яшайди. Қоя ва дарахтларга уя қуради. Уядан 30—50 ва ундан кўп йил фойдаланади. 1—3 та тухум қўяди. Уни 35—40 кун босади. Болалари 65—75 кунлигида уясидан учиб чиқади.
Асосан, балиқлар, сув ва сув бўйида яшовчи кушлар билан озиқланади. Узун думли С. ва оқ думли С. Табиатни муҳофаза қилиш халқаро итти I фоки рўйхати I га, «Йўқ бўлиб I кетиш хавфи остидаги ёввойи фауна ва флора турларининг халқаро савдоси тўғрисида»ги Конвенциянинг (CITES) II Иловасига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.