Suverenitet

Suverenitet (frans. souverainete — oliy hokimiyat)— hokimiyatning ustunligi va mustaqilligi. S.ni hurmatlaş — xalqaro huquq va xalqaro munosabatlarning asosiy prinsipi. U BMT Ustavi va b. xalqaro hujjatlarda mustahkamlab köyilgan. Konstitutsiyaviy huquq fanida davlat Si, millat Si, xalq Si tuşunçalari işlatiladi. Davlat Si — hokimiyatning mamlakat içida oliyligi va taşqi munosabatlarda töla mustakilligi. Davlat Si haqidagi goya Jan Boden (16-a., Fransiya)ga tegişlidir. Uning fikriça, S. davlatning eng muxim belgisi hisoblanadi, bunda abadiy, mutlaq, bölinmas oliy hokimiyat nazarda tutiladi. Davlat Si tuşunçasi keyingi davrlarda yanada rivojlantirildi va boyitiddi. Özbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida davlat Si alohida bobda öz ifodasini topgan, Konstitutsiyaning 1moddasida «Özbekiston suveren demokratik respublika» ekanligi qayd qilingan. Millat Si — millatning töla hokimiyatini, uning töla siyosiy erkinligini, öz milliy hayotini belgilaş real imkoniyatiga egaligini, mustaqil davlatni taşkil qila olişgaça bölgan huquqqa egaligini bildiradi. Xalq Si — xalqning töla hokimiyatini anglatadi, ya'ni xalq jamiyat va davlatni boşqarişda real iştirok etiş uçun ijtimoiyiqtisodiy va siyosiy vositalarga ega böladi. Xalq Si. — barça demokratik davlatlarda konstitutsiyaviy tuzum prinsiplaridan biri hisoblanadi. Jumladan, Özbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida kursatilişiça, «Xalq davlat hokimiyatining birdanbir manbaidir. Özbekiston Respublikasida davlat hokimiyati xalq manfaatlarini közlab va Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi hamda uning asosida qabul qilingan qonunlar vakolat bergan idoralar tomonidangina amalga oşiriladi» (7modda).