Suvor
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 671–672-b. — ziyouz.com
Suvor SUVOR, Suvar - Volga-Kama Bulğoriyasidagi şahar. 9-a.da barpo etilgan; yozma manbalarda 10-a.dan qayd qilingan. Istaxriy va Muqaddasiylar suvor elati haqida xabar berganlar. S. şaxar xarobasi Tatariston Respublikasidagi Kuzneçixa qişloği yaqinida (Volganing çap irmoği Utka daryosining yuqori oqimi böyida) joylaşgan. S.ning katta rabodi bölib, şahar atrofi mudofaa xandaklari va tösinxodalar bilan öralgan edi. 1933—37 y.larda A. P. Smirnov rahbarligida olib borilgan arxeologik qazişmalar natijasida Sdan turar joy (paxsa va tösinlardan işlangan) qoddiqlari, ğiştin saroy (yaşil va kök koşin parçalari bilan qoplangan), don ombori, sopol buyumlar, qurolaslaha, bezak buyumlari topilgan. S.da xunarmandçilik va savdo (Eron, Xorazm, Vizantiya, Rus, Gruziya bilan) taraqqiy etgan. Tanga zarb qilingan (10- a.). Aholi dehqonçilik va çorvaçilik bilan ham şuğullangan. S. 10—12-a.larda ravnaq topgan. 14-a. oxirida tanazzulga uçrab, taşlandiq holga kelgan. Ayrim olimlar (A.P.Kovalevskiy, V. F. Kaxovskiy) «çuvaş» etnonimi «suvar»ning özgargan şakli deb xisoblaydilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВОР, Сувар - Волга-Кама Булғориясидаги шаҳар. 9-а.да барпо этилган; ёзма манбаларда 10-а.дан қайд қилинган. Истахрий ва Муқаддасийлар сувор элати ҳақида хабар берганлар. С. шахар харобаси Татаристон Республикасидаги Кузнечиха қишлоғи яқинида (Волганинг чап ирмоғи Утка дарёсининг юқори оқими бўйида) жойлашган. С.нинг катта рабоди бўлиб, шаҳар атрофи мудофаа хандаклари ва тўсинходалар билан ўралган эди. 1933—37 й.ларда А. П. Смирнов раҳбарлигида олиб борилган археологик қазишмалар натижасида Сдан турар жой (пахса ва тўсинлардан ишланган) қоддиқлари, ғиштин сарой (яшил ва кўк кошин парчалари билан қопланган), дон омбори, сопол буюмлар, қуроласлаҳа, безак буюмлари топилган. С.да хунармандчилик ва савдо (Эрон, Хоразм, Византия, Русь, Грузия билан) тараққий этган. Танга зарб қилинган (10- а.). Аҳоли деҳқончилик ва чорвачилик билан ҳам шуғулланган. С. 10—12-а.ларда равнақ топган. 14-а. охирида таназзулга учраб, ташландиқ ҳолга келган. Айрим олимлар (А.П.Ковалевский, В. Ф. Каховский) «чуваш» этноними «сувар»нинг ўзгарган шакли деб хисоблайдилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.