Suvsarlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 673-b. — ziyouz.com
Suvsarlar (Mustelidae) — yirtqiçlar turkumiga mansub sut emizuvçilar oilasi. Gavdasi çöziq, egiluvçan, oyoklari kalta va 5 barmoqli, tirnoqlari içiga tortilmaydi. Ayrim turlarida barmoqlari orasiga parda tortilgan; dengiz qunduzi (kalan)ning orqa oyoqlari eşkakka aylangan. S. — tovonda va yarim tovonda harakatlanuvçi hayvonlar. Yungi qalin va yumşoq. Köpçilik S. yilda 2 marta tullaydi. Anal bezlari ötkir hidli suyuqlik işlab çiqaradi. S. sistematikasi aniq işlab çiqilmagan. Odatda, 64 tur, 24 uru/ga ajratiladi. Özbekistonda 9 turi (qunduz, asalxör, börsiq, toğ suvsari, olaqözan, qora latça, oq latça, sassiqqözan, amerika norkasi) uçraydi. Har xil biotoplar (suv, quruklik)da yaşaydi; in kovlaydi yoki boşqa hayvonlar qazigan inlardan foydalanadi. Amerika norkasi iqlimlaştirilgan, asosan, maxsus möynaçilik fermalarida boqiladi. Köpçilik S. etxör hayvonlar; zararkunanda kemiruvçilarni qirib foyda keltiradi. S qimmatli möynasi uçun ovlanadi, bir qança turlari möynaçilik fermalarida boqiladi. Köpçilik turlari soni keskin kamayib ketganligi sababli Özbekiston Kizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВСАРЛАР (Mustelidae) — йиртқичлар туркумига мансуб сут эмизувчилар оиласи. Гавдаси чўзиқ, эгилувчан, оёклари калта ва 5 бармоқли, тирноқлари ичига тортилмайди. Айрим турларида бармоқлари орасига парда тортилган; денгиз қундузи (калан)нинг орқа оёқлари эшкакка айланган. С. — товонда ва ярим товонда ҳаракатланувчи ҳайвонлар. Юнги қалин ва юмшоқ. Кўпчилик С. йилда 2 марта туллайди. Анал безлари ўткир ҳидли суюқлик ишлаб чиқаради. С. систематикаси аниқ ишлаб чиқилмаган. Одатда, 64 тур, 24 уру/га ажратилади. Ўзбекистонда 9 тури (қундуз, асалхўр, бўрсиқ, тоғ сувсари, олақўзан, қора латча, оқ латча, сассиққўзан, америка норкаси) учрайди. Ҳар хил биотоплар (сув, қуруклик)да яшайди; ин ковлайди ёки бошқа ҳайвонлар қазиган инлардан фойдаланади. Америка норкаси иқлимлаштирилган, асосан, махсус мўйначилик фермаларида боқилади. Кўпчилик С. этхўр ҳайвонлар; зараркунанда кемирувчиларни қириб фойда келтиради. С қимматли мўйнаси учун овланади, бир қанча турлари мўйначилик фермаларида боқилади. Кўпчилик турлари сони кескин камайиб кетганлиги сабабли Ўзбекистон Кизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.