Suvsiztov tizmasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 673–674-b. — ziyouz.com
Suvsiztov tizmasi - Hisor tizmasining jan. tarmoklaridan biri. Jan.ğarbdan şim.şarqqa yönalgan. Şim.şarqda Şerobod daryosi uni Boysun tizmasidan ajratib turadi, jan. ğarbda Köxitang tizmasining jan. etaklariga qadar çözilgan. Eng baland joyi 2127 m. Suvayirğiç qismi, asosan, tekislangan yuzalardan iborat. Uning jan.şarqiy yon bağri Şerobod daryosi vodiysiga tik tuşgan. Yuqori yura davri ohaktoşlari, gips va tuzlarida karst relyef şakllari (voronka, botiq, quduq, ğor va köllar) keng tarqalgan. Tektonik jihatdan tizma antiklinal struktura, paleogen, yura, bör davri ohaktoşlari, mergel, gips, gil, qumtoş, konglomerat, gipstuzlardan taşkil topgan. Iklimi keskin kontinental. Yilning örtaça kup yillik t-rasi 10—12°, yanv.ning örtaça t-rasi 0,5—G, iyulniki 25° gaça. Yillik yoğin 450—500 mm. Köp qismi ohaktoşlardan taşkil topganligi sababli yer usti oqar suvlari kam, biroq uning yon bağri va etaklaridan köplab sersuv karst buloklari çiqadi. Böz tuproklar tarqalgan. Ösimliklardan, asosan, efemer va efemeroidlar usadi. Yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВСИЗТОВ ТИЗМАСИ - Ҳисор тизмасининг жан. тармокларидан бири. Жан.ғарбдан шим.шарққа йўналган. Шим.шарқда Шеробод дарёси уни Бойсун тизмасидан ажратиб туради, жан. ғарбда Кўхитанг тизмасининг жан. этакларига қадар чўзилган. Энг баланд жойи 2127 м. Сувайирғич қисми, асосан, текисланган юзалардан иборат. Унинг жан.шарқий ён бағри Шеробод дарёси водийсига тик тушган. Юқори юра даври оҳактошлари, гипс ва тузларида карст рельеф шакллари (воронка, ботиқ, қудуқ, ғор ва кўллар) кенг тарқалган. Тектоник жиҳатдан тизма антиклиналь структура, палеоген, юра, бўр даври оҳактошлари, мергель, гипс, гил, қумтош, конгломерат, гипстузлардан ташкил топган. Иклими кескин континентал. Йилнинг ўртача куп йиллик т-раси 10—12°, янв.нинг ўртача т-раси 0,5—Г, июлники 25° гача. Йиллик ёғин 450—500 мм. Кўп қисми оҳактошлардан ташкил топганлиги сабабли ер усти оқар сувлари кам, бироқ унинг ён бағри ва этакларидан кўплаб серсув карст булоклари чиқади. Бўз тупроклар тарқалган. Ўсимликлардан, асосан, эфемер ва эфемероидлар усади. Яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.