Suvsuvli reaktor
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 674-b. — ziyouz.com
Suvsuvli reaktor - zanjir yadro böliniş reaksiyasini amalga oşiruvçi neytronlarni sekinlatkiç va issiqlik eltuvçi sifatida suvdan foydalaniladigan yadro reaktori; issiqlik reaktorinkj bir turi. U issiklik ajratuvçi elementlar joilaştiriladigan faol zonali, suv bilan töldirilgan silindrik korpusdan iborat. S.s. r.da yadro yoqilğisi sifatida 235U izotopi bilan boyitilgan (2—5%) uran (P)oksididan foydalaniladi.
S.s.r.ning energetik va tadqiqot olib boriladigan xillari bor. Ba'zi energetik S.s. r.lar (rasmga q.) suvni majburan sirkulyatsiya qiliş oqibatida işlaydi; bunda suvning t-rasi kaynaş t-rasidan past böladi. Bunday S.s.r.da suv buggeneratorga ötadi, u yerda issiklikni ikkinçi (buğturbinali) konturdagi suvga uzatib soviydi. Şuningdek, suvi faol zonasida qaynaydigan va reaktorning özida yoki undan taşqarida buğni separatlaydigan energetik S.s.r.lar ham bor. Buğ bunday reaktordan töğridantöfi tur
Suvi bosim ostida bölgai suvsuvli reaktor. Ğ — issiklik ajratuvçi elementi bölgan faol zona; 2 — korpus (issiklik eltuvçilarning kirişi va çiqişi strelka bilan körsatilgan).
binagaötadi. S.sr. kiçik gabaritli, sodda va uni işlatişda işonçli, uning soliştirma quvvati yuqori. Yuqori quvvatli S.s.r.lar atom elektrstansiyalarda qöllanadi. Kiçik quvvat g. li (100150 MVt li) S.s.r.lardan kemalarda va Kuçma energetik qurilmalarda foydalaniladi. Ommaviy işlab çiqariladigan S.s.r.ning quvvati 440 va 1000 MVt.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУВСУВЛИ РЕАКТОР - занжир ядро бўлиниш реакциясини амалга оширувчи нейтронларни секинлаткич ва иссиқлик элтувчи сифатида сувдан фойдаланиладиган ядро реактори; иссиқлик реакторинкж бир тури. У иссиклик ажратувчи элементлар жоилаштириладиган фаол зонали, сув билан тўлдирилган цилиндрик корпусдан иборат. С.с. р.да ядро ёқилғиси сифатида 235U изотопи билан бойитилган (2—5%) уран (П)оксидидан фойдаланилади.
С.с.р.нинг энергетик ва тадқиқот олиб бориладиган хиллари бор. Баъзи энергетик С.с. р.лар (расмга қ.) сувни мажбуран циркуляция қилиш оқибатида ишлайди; бунда сувнинг т-раси кайнаш т-расидан паст бўлади. Бундай С.с.р.да сув буггенераторга ўтади, у ерда иссикликни иккинчи (буғтурбинали) контурдаги сувга узатиб совийди. Шунингдек, суви фаол зонасида қайнайдиган ва реакторнинг ўзида ёки ундан ташқарида буғни сепаратлайдиган энергетик С.с.р.лар ҳам бор. Буғ бундай реактордан тўғридантўфи тур
Суви босим остида бўлгаи сувсувли реактор. Ғ — иссиклик ажратувчи элементи бўлган фаол зона; 2 — корпус (иссиклик элтувчиларнинг кириши ва чиқиши стрелка билан кўрсатилган).
бинагаўтади. С.ср. кичик габаритли, содда ва уни ишлатишда ишончли, унинг солиштирма қуввати юқори. Юқори қувватли С.с.р.лар атом электрстанцияларда қўлланади. Кичик қувват г. ли (100150 МВт ли) С.с.р.лардан кемаларда ва Кучма энергетик қурилмаларда фойдаланилади. Оммавий ишлаб чиқариладиган С.с.р.нинг қуввати 440 ва 1000 МВт.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.