Suyak öymakorligi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 789-b. — ziyouz.com
Suyak öymakorligi - öymakorlik turi; suyakni öyib naqş, tasvir işlaş, kesib va yönib haykalça, buyumlar tayyorlaş san'ati. Asosiy xom aşyo suyak (mamont va morj tişi, fil, mol suyagi va şoxi, ot va b. hayvonlarning suyagi). Kerakli hajmdagi suyak bölagi tanlab olinadi, ortiqça qismlari arralab olib taşlanadi, ğadirbudur joylari egovda tekislanadi. Suyakka gul çizib, asboblar (parma, arraça, egov va b.) yordamida öyib naqşlar hosil qilinadi hamda jilolanadi.
S.ö. qadimdan yirik hayvonlar yaşagan hududlarda ma'lum bölgan. Hindiston, Okeaniya, Afrika, Rossiyaning şim.da taraqqiy etgan; Örta Osiyo hududida geografik şaroitga köra S.ö. rivojlanmagan. Xalq amaliy bezak san'ati turlaridan — piçoqçilikda hamda mayda şaklli buyumlar (tugmaça va b.) tayyorlaşda S.ö. qöllaniladi. 20-a. 60y. laridan S.ö. Özbekiston amaliy bezak san'atida bir qadar rivojlandi. Jumladan, xalq ustasi Ortiq Fayzullayev sa'yharakati tufayli S.ö. da badiiy asarlar — «Çöpon», «Lazgi öyini», «Kurant», «Navoiy» va b. yaratiddi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СУЯК ЎЙМАКОРЛИГИ - ўймакорлик тури; суякни ўйиб нақш, тасвир ишлаш, кесиб ва йўниб ҳайкалча, буюмлар тайёрлаш санъати. Асосий хом ашё суяк (мамонт ва морж тиши, фил, мол суяги ва шохи, от ва б. ҳайвонларнинг суяги). Керакли ҳажмдаги суяк бўлаги танлаб олинади, ортиқча қисмлари арралаб олиб ташланади, ғадирбудур жойлари эговда текисланади. Суякка гул чизиб, асбоблар (парма, аррача, эгов ва б.) ёрдамида ўйиб нақшлар ҳосил қилинади ҳамда жилоланади.
С.ў. қадимдан йирик ҳайвонлар яшаган ҳудудларда маълум бўлган. Ҳиндистон, Океания, Африка, Россиянинг шим.да тараққий этган; Ўрта Осиё ҳудудида географик шароитга кўра С.ў. ривожланмаган. Халқ амалий безак санъати турларидан — пичоқчиликда ҳамда майда шаклли буюмлар (тугмача ва б.) тайёрлашда С.ў. қўлланилади. 20-а. 60й. ларидан С.ў. Ўзбекистон амалий безак санъатида бир қадар ривожланди. Жумладан, халқ устаси Ортиқ Файзуллаев саъйҳаракати туфайли С.ў. да бадиий асарлар — «Чўпон», «Лазги ўйини», «Курант», «Навоий» ва б. яратидди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.