Svami Vivekananda
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 149–150-b. — ziyouz.com
Vivekananda Svami (asl nomi Narendranatx Datta) (1863.12.1, Kalkutta — 1902.4.1, Belur) — hind mutafakkiri, diniy islohotçi va jamoat arbobi. 1880—84 y.larda Kalkutta un-tida falsafani örgandi. Ramakrişna ta'limoti b-n tanişdi. 1893 y. vedanta ta'limotini tarğib qiliş maqsadida AQŞ, Buyuk Britaniya, Xitoy, Yaponiyaga safar qildi. 1897 y. «Ramakrişna hidoyati» diniy-islohotçilik jamiyatiga asos soldi. V. «Hindistonni qayta tiklaş» oqimining vakili sifatida mamlakat ozodligi va mustaqilligi uçun kuraşçilar safiga qöşiddi. Xalq ommasini Hindistonning yagona umidi va asosiy kuçi deb, hinduizmnp mustaqillik uçun kuraşning mafkuraviy vositasi deb billi. Diniy, tabaqaviy va milliy tengsizlikka qarşi çiqqan V. ijtimoiy tarkibni özgarişsiz qoldirgan holda islohotlar ötkaziş tarafdori edi. V. taklif etgan «islohot» ma'naviy hayot doirasi b-n çegaralanib, jamiyat va şaxsni qayta tarbiyalaş, ongda «inqilob» yasaş, har bir şaxs va millatda maorif orqali vedanta ğoyalarini yoyiş b-n kifoyalanar edi. Isloh etilgan dinning vazifasi, V. fikriça, aholining eng kambağal doiralariga yordam berişdir. San'at, ilm-fan va din — bularning hammasi haqiqatga yetişişning har xil yöllari, xolos Ammo haqiqatga erişişning zaruriy şarti Şankara (788—820) ning yagona qaraşini bilişdir.
V. ta'limoti Hindistonda ozodlik harakatiga yordam berdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИВЕКАНАНДА Свами (асл номи Нарендранатх Датта) (1863.12.1, Калькутта — 1902.4.1, Белур) — ҳинд мутафаккири, диний ислоҳотчи ва жамоат арбоби. 1880—84 й.ларда Калькутта ун-тида фалсафани ўрганди. Рамакришна таълимоти б-н танишди. 1893 й. веданта таълимотини тарғиб қилиш мақсадида АҚШ, Буюк Британия, Хитой, Японияга сафар қилди. 1897 й. «Рамакришна ҳидояти» диний-ислоҳотчилик жамиятига асос солди. В. «Ҳиндистонни қайта тиклаш» оқимининг вакили сифатида мамлакат озодлиги ва мустақиллиги учун курашчилар сафига қўшидди. Халқ оммасини Ҳиндистоннинг ягона умиди ва асосий кучи деб, ҳиндуизмнп мустақиллик учун курашнинг мафкуравий воситаси деб билли. Диний, табақавий ва миллий тенгсизликка қарши чиққан В. ижтимоий таркибни ўзгаришсиз қолдирган ҳолда ислоҳотлар ўтказиш тарафдори эди. В. таклиф этган «ислоҳот» маънавий ҳаёт доираси б-н чегараланиб, жамият ва шахсни қайта тарбиялаш, онгда «инқилоб» ясаш, ҳар бир шахс ва миллатда маориф орқали веданта ғояларини ёйиш б-н кифояланар эди. Ислоҳ этилган диннинг вазифаси, В. фикрича, аҳолининг энг камбағал доираларига ёрдам беришдир. Санъат, илм-фан ва дин — буларнинг ҳаммаси ҳақиқатга етишишнинг ҳар хил йўллари, холос Аммо ҳақиқатга эришишнинг зарурий шарти Шанкара (788—820) нинг ягона қарашини билишдир.
В. таълимоти Ҳиндистонда озодлик ҳаракатига ёрдам берди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.