Szyansi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15-b. — ziyouz.com
Szyansi — Xitoyning şarqiy qismidagi provinsiya. Yanszi daryosining öng sohilida. Mayd. 164,8 ming km2. Aholisi 41,9 mln. kişi (1999). Ma'muriy markazi — Nançan ş. Yer yuzasi markaziy va şim. kismida allyuvial pasttekislik, qolgan qismi toğlik, eng baland joyi 1696 m. Iqlimi subtropik mussonli iqlim. Yillik yoğin 1400—1700 mm. Toğlar örmonlar b-n qoplangan. Iqgisodiyotida dehqonçilik yetakçi örinda. Asosiy ekini — şoli. Buğdoy, arpa, batat, dukkaklilar, paxta, jut, şakarqamiş ekiladi. Sitrus mevalar yetiştiriladi. Qoramol, çöçqa boqiladi. Baliq ovlanadi. Volfram, toşkömir, rux, qörğoşin qazib olinadi. Töqimaçilik, maşinasozlik, kimyo, oyna-şişa, metallurgiya, qoğoz sanoati korxonalari bor. S. qadimdan özining çinni buyumlari b-n maşhur. Bu yerda Xitoyda eng katta çinni f-kasi joylaşgan. Daryolarida kema qatnaydi.
S. hududida mil. av. 7—4-a.larda Si, Yue, Çu podşohliklari bölgan. Mil. av. 3-a.da Sin imperiyasi tarkibidagi Szyutszyan viloyati edi. 13-a.da Xitoyni möğullar bosib olgaç, S. provinsiyasi tarkib topgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЦЗЯНСИ — Хитойнинг шарқий қисмидаги провинция. Янцзи дарёсининг ўнг соҳилида. Майд. 164,8 минг км2. Аҳолиси 41,9 млн. киши (1999). Маъмурий маркази — Наньчан ш. Ер юзаси марказий ва шим. кисмида аллювиал пасттекислик, қолган қисми тоғлик, энг баланд жойи 1696 м. Иқлими субтропик муссонли иқлим. Йиллик ёғин 1400—1700 мм. Тоғлар ўрмонлар б-н қопланган. Иқгисодиётида деҳқончилик етакчи ўринда. Асосий экини — шоли. Буғдой, арпа, батат, дуккаклилар, пахта, жут, шакарқамиш экилади. Цитрус мевалар етиштирилади. Қорамол, чўчқа боқилади. Балиқ овланади. Вольфрам, тошкўмир, рух, қўрғошин қазиб олинади. Тўқимачилик, машинасозлик, кимё, ойна-шиша, металлургия, қоғоз саноати корхоналари бор. Ц. қадимдан ўзининг чинни буюмлари б-н машҳур. Бу ерда Хитойда энг катта чинни ф-каси жойлашган. Дарёларида кема қатнайди.
Ц. ҳудудида мил. ав. 7—4-а.ларда Ци, Юэ, Чу подшоҳликлари бўлган. Мил. ав. 3-а.да Цинь империяси таркибидаги Цзюцзян вилояти эди. 13-а.да Хитойни мўғуллар босиб олгач, Ц. провинцияси таркиб топган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.