Szyansu

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15–16-b. — ziyouz.com

Szyansu — Xitoyning şarkay qismidagi provinsiya. Yanszi daryosi quyi oqimi havzasida. Şarqiy Xitoy va Sariq dengizlar b-n öralgan. Mayd. 102,6 ming km2. Aholisi 71,8 mln. kişi (1999). Ma'muriy markazi — Nankin ş. Şanxay ş. alohida ma'muriy birlik. S. Xitoyning aholi ziç yaşaydigan provinsiyasi.

S., asosan, Şim. Xitoy tekisligida joylaşgan. Iklimi tropik, mussonli iklim. Yillik yoğin 600—1200 mm. Buyuk kanal Yanszi daryosini S. hududidagi köllar b-n boğlaydi. S. — iqgisodiy jihatdan rivojlangan industrialagrar r-n. Iktisodiyotida Şanxay ş. muhim örin tutadi. Kömir, temir rudasi, apatit, kaolin qazib çiqariladi. Töqimaçilik, metallurgiya, maşinasozlik, kimyo, sement, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Hunarmandçilik rivojlangan. Q.x.da dehqonçilik yetakçi örinda. Asosiy ekini — şoli. Buğdoy, arpa, makkajöxori, batat, dukkaklilar, sabzavot ham ekiladi. Paxtaçilik rivojlangan. Çöçqa, parranda boqiladi. Baliq ovlanadi.

Qadimda S. hududida man va xuayi qabilalari yaşagan. S. mil. av. 8—4-a. larda Si, U, Yue, Çu podşoxliklari tarkibida bölgan, 17-a.da Xitoyni manjurlar bosib olgandan söng bu yerda Szyannan viloyati taşkil topdi, keyinroq u S. provinsiyasi deb ataldi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЦЗЯНСУ — Хитойнинг шаркай қисмидаги провинция. Янцзи дарёси қуйи оқими ҳавзасида. Шарқий Хитой ва Сариқ денгизлар б-н ўралган. Майд. 102,6 минг км2. Аҳолиси 71,8 млн. киши (1999). Маъмурий маркази — Нанкин ш. Шанхай ш. алоҳида маъмурий бирлик. Ц. Хитойнинг аҳоли зич яшайдиган провинцияси.

Ц., асосан, Шим. Хитой текислигида жойлашган. Иклими тропик, муссонли иклим. Йиллик ёғин 600—1200 мм. Буюк канал Янцзи дарёсини Ц. ҳудудидаги кўллар б-н боғлайди. Ц. — иқгисодий жиҳатдан ривожланган индустриалаграр р-н. Иктисодиётида Шанхай ш. муҳим ўрин тутади. Кўмир, темир рудаси, апатит, каолин қазиб чиқарилади. Тўқимачилик, металлургия, машинасозлик, кимё, цемент, озиқ-овқат саноати корхоналари мавжуд. Ҳунармандчилик ривожланган. Қ.х.да деҳқончилик етакчи ўринда. Асосий экини — шоли. Буғдой, арпа, маккажўхори, батат, дуккаклилар, сабзавот ҳам экилади. Пахтачилик ривожланган. Чўчқа, парранда боқилади. Балиқ овланади.

Қадимда Ц. ҳудудида мань ва хуайи қабилалари яшаган. Ц. мил. ав. 8—4-а. ларда Ци, У, Юэ, Чу подшохликлари таркибида бўлган, 17-а.да Хитойни манжурлар босиб олгандан сўнг бу ерда Цзяньнан вилояти ташкил топди, кейинроқ у Ц. провинцияси деб аталди.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.