Tabasaran tili
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 3-b. — ziyouz.com
Tabasaran tili — Kavkaz tillari oilasining naxdoğiston tillari guruhiga mansub, Doğiston Respublikasining Tabasaran va Xiv tumanlarida tarqalgan til. Sözlaşuvçilarning umumiy soni 95 ming kişidan ortiq. Jan. va şim. lahjalarga ega, ularning har biri öz şeva guruhlaridan iborat. Adabiy T.t. asosan jan. lahja negizida şakllangan. Fonetik tizimida 6 unli hamda 50 dan ortiq undoş, jumladan pp, tt, kk, çç kabi portlovçi jarangsiz qöş undoşlar mavjud; urğu kuçsiz va köçuvçan. Morfologiyasida otlar kelişik va son böyiça özgaradi; kelişik tizimi juda rivojlangan: 44 kelişik mavjud. Fe'llardagi zamon va mayl tizimi nihoyatda murakkab. Luğat tarkibida sof tabasaran sözlaridan (ular 60 foizdan ortiq) taşqari arab, fors, turkiy va rus tillaridan özlaşgan sözlar ham mavjud. T.t. yozuvi 1932—38 y.larda lotin grafikasi asosida, 1938 y.dan rus grafikasi asosida şakllantirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАБАСАРАН ТИЛИ — Кавказ тиллари оиласининг нахдоғистон тиллари гуруҳига мансуб, Доғистон Республикасининг Табасаран ва Хив туманларида тарқалган тил. Сўзлашувчиларнинг умумий сони 95 минг кишидан ортиқ. Жан. ва шим. лаҳжаларга эга, уларнинг ҳар бири ўз шева гуруҳларидан иборат. Адабий Т.т. асосан жан. лаҳжа негизида шаклланган. Фонетик тизимида 6 унли ҳамда 50 дан ортиқ ундош, жумладан пп, тт, кк, чч каби портловчи жарангсиз қўш ундошлар мавжуд; урғу кучсиз ва кўчувчан. Морфологиясида отлар келишик ва сон бўйича ўзгаради; келишик тизими жуда ривожланган: 44 келишик мавжуд. Феъллардаги замон ва майл тизими ниҳоятда мураккаб. Луғат таркибида соф табасаран сўзларидан (улар 60 фоиздан ортиқ) ташқари араб, форс, туркий ва рус тилларидан ўзлашган сўзлар ҳам мавжуд. Т.т. ёзуви 1932—38 й.ларда лотин графикаси асосида, 1938 й.дан рус графикаси асосида шакллантирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.