Tabun
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26-b. — ziyouz.com
Tabun (nem. Tabun) (CH3)2N (C2H5O)P(O)CN — sianofosfat kislota dimetilamidining etil efiri. Mol. m. 162,13. Rangsiz suyuqlik; suyuklaniş trasi —50°, qaynaş trasi 230° ga yaqin (parçalanadi), uçuvçan, ziçligi 1087 kg/ m3 (20° da). Suvda oz, organik erituvçilarda yaxşi eriydi. Fosfor oksixlorid POC13 ga dimetilamin gidroxlorid, etil spirti va kaliy sianid ta'sir ettirib olinadi. T. nervni falajlaydigan zaharlovçi modda. Havodagi mikdori 0,3 mg/l bölganda 1 min.da, 0,01 mg/l bölganda 2 min.da, konsentratsiyasi 50 — 70 mg/kg li suyuq tomçi holdagisi teriga tekkanda kuçli zaharlaniş röy beradi va ölimga olib keladi. T.dan saklanişda protivogaz va himoya kiyimi kiyiş zarur.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАБУН (нем. Tabun) (CH3)2N (C2H5O)P(O)CN — цианофосфат кислота диметиламидининг этил эфири. Мол. м. 162,13. Рангсиз суюқлик; суюкланиш траси —50°, қайнаш траси 230° га яқин (парчаланади), учувчан, зичлиги 1087 кг/ м3 (20° да). Сувда оз, органик эритувчиларда яхши эрийди. Фосфор оксихлорид РОС13 га диметиламин гидрохлорид, этил спирти ва калий цианид таъсир эттириб олинади. Т. нервни фалажлайдиган заҳарловчи модда. Ҳаводаги микдори 0,3 мг/л бўлганда 1 мин.да, 0,01 мг/л бўлганда 2 мин.да, концентрацияси 50 — 70 мг/кг ли суюқ томчи ҳолдагиси терига текканда кучли заҳарланиш рўй беради ва ўлимга олиб келади. Т.дан сакланишда противогаз ва ҳимоя кийими кийиш зарур.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.