Tajan
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 37-b. — ziyouz.com
Tajan (Turkmaniston çegarasidan taşqaridagi qismi Herirud) — Afğoniston, Eron va Turkmanistondagi dare. Uz. 1150 km. Havzasining mayd. 70600 km2. Afğoniston hududida taxm. 3000 m balandlikdan boşlanadi. Hirot vohasigaça toğlar orasidan tor vodiyda, ostonalar orqali oqadi. Hirot va Tajan vohasida vodiysi keng. Eng yirik irmoklari: Işlan va Kaşafrud. T. suvidan sugorişda keng foydalaniladi. Dare Hirot vohasidan çiqqaç, Eron bilan Afğoniston çegarasidan, söngra Turkmaniston bilan Eron çegarasidan oqadi. T. Tajan vohasida irrigatsiya kanallariga taralib, söng tugaydi. Suvi juda loyka. Dare, asosan, krrdan, kisman, yomğirdan suv oladi. Mart — may oylarida tölib oqadi. Qişda muzlamaydi. Örtaça suv sarfi Puli Xotun yakinida (dare tugagan joydan 325 km yukrrida) 30 mösek., eng kup suv sarfi 990 m3/sek. Daryoning Turkmaniston bilan Eron çegarasidan utgan kismi yoz oxirida kupinça qurib qoladi. T.ga Turkmaniston hududida ikkita suv ombori — Tajan (hajmi 142 mln. m3) va Tajan2 (hajmi 180 mln. m3) qurilgan. 1960 y.dan Amudaryo suvining bir qismi Qoraqum kanali orqali T.ga quyilmoqda. T. böyida Tajan ş. bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАЖАН (Туркманистон чегарасидан ташқаридаги қисми Ҳерируд) — Афғонистон, Эрон ва Туркманистондаги даре. Уз. 1150 км. Ҳавзасининг майд. 70600 км2. Афғонистон ҳудудида тахм. 3000 м баландликдан бошланади. Ҳирот воҳасигача тоғлар орасидан тор водийда, остоналар орқали оқади. Ҳирот ва Тажан воҳасида водийси кенг. Энг йирик ирмоклари: Ишлан ва Кашафруд. Т. сувидан сугоришда кенг фойдаланилади. Даре Ҳирот воҳасидан чиққач, Эрон билан Афғонистон чегарасидан, сўнгра Туркманистон билан Эрон чегарасидан оқади. Т. Тажан воҳасида ирригация каналларига таралиб, сўнг тугайди. Суви жуда лойка. Даре, асосан, кррдан, кисман, ёмғирдан сув олади. Март — май ойларида тўлиб оқади. Қишда музламайди. Ўртача сув сарфи Пули Хотун якинида (даре тугаган жойдан 325 км юкррида) 30 мўсек., энг куп сув сарфи 990 м3/сек. Дарёнинг Туркманистон билан Эрон чегарасидан утган кисми ёз охирида купинча қуриб қолади. Т.га Туркманистон ҳудудида иккита сув омбори — Тажан (ҳажми 142 млн. м3) ва Тажан2 (ҳажми 180 млн. м3) қурилган. 1960 й.дан Амударё сувининг бир қисми Қорақум канали орқали Т.га қуйилмоқда. Т. бўйида Тажан ш. бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.