Takt
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 59-b. — ziyouz.com
Takt — tilşunoslikda nutqning fonetik birliklaridan biri; nutq zanjiridagi bir halqa sifatida böğindan katta, fraza (sintagma)dan kiçik böladi, boşqaça aytganda, T. frazaning bir urğu bilan birikkan, qöşilgan, bir yoki bir neça böğindan iborat bir qismidir. Aksar tillarda barça mustaqil sözlar, öz urğulariga ega bölganliklari sababli, alohida T.larga ajraladi; mustaqil bölmagan, yordamçi sözlar esa, urğuga ega bölmasligi sababli, özlari alohida T. hosil qila olmaydi, balki urğuga ega bölgan mustaqil sözlardan avval (qindevropa tillarida) yoki ulardan söng (turkiy tillarda) joylaşib, ular bilan birgalikda T. hosil qiladi. Mac, «Öqiş uçun iroda kerak» jumlasida 3 ta T. bor (öqiş uçun; iroda; kerak).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАКТ — тилшуносликда нутқнинг фонетик бирликларидан бири; нутқ занжиридаги бир ҳалқа сифатида бўғиндан катта, фраза (синтагма)дан кичик бўлади, бошқача айтганда, Т. фразанинг бир урғу билан бириккан, қўшилган, бир ёки бир неча бўғиндан иборат бир қисмидир. Аксар тилларда барча мустақил сўзлар, ўз урғуларига эга бўлганликлари сабабли, алоҳида Т.ларга ажралади; мустақил бўлмаган, ёрдамчи сўзлар эса, урғуга эга бўлмаслиги сабабли, ўзлари алоҳида Т. ҳосил қила олмайди, балки урғуга эга бўлган мустақил сўзлардан аввал (қиндевропа тилларида) ёки улардан сўнг (туркий тилларда) жойлашиб, улар билан биргаликда Т. ҳосил қилади. Mac, «Ўқиш учун ирода керак» жумласида 3 та Т. бор (ўқиш учун; ирода; керак).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.