Tal'at poşo
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 71-b. — ziyouz.com
Tal'at poşo TAL'AT POŞO, Meqmet Tal'at (1874, Turkiya — 1921.16.3, Berlin) — Yoş turklar inqilobining faol iştirokçisi, «Ittiğod va taraqqiy» partiyasi rahbarlaridan biri, Turkiyaning boş vaziri (1917 y. fev. — 1918 y. okt.). 1890 y.dan ittihodçilar safida faollik körsatgan. 1896 y.da Salonikiga surgun qilingan. Usmonli hurriyat jamiyatining asosçisi (1906). Bektoşiya sufiylik tariqatida ham qatnaşgan. Yoş turklar inqilobidan keyin turli hukumatlarda içki işlar vaziri, poçta va telegraf vaziri (1913—17) lavozimlarini egallagan. Usmonli turk sultonligi parlamenti deputati. «Ittihod va taraqqiy» partiyasi MK raisi. Birinçi jahon uruşi arafasi va uruş paytida T.P., Anvar Poşo va Jamol Poşodan iborat triumvirat (uçlik) amalda Turkiya sultonligini boşkargan. T.P. xukumati turkçilik va islomçilik yölini izçil davom ettirib, taşqi siyosatda Germaniyani qöllabquvvatlagan. Turkiyaning podşo Rossiyasiga karşi kuraşida Turkiston xalqlari quvvatlaşini umid qilgan. Turkiya va uning ittifokçisi Germaniya uruşda yengilgaç, T.P. öz safdoşlari bilan iste'foga çiqqan (1918.8.10). Ular Istanbulni tark etib (1918.2.11), Odessa orkali Germaniyaga ketişgan. T.P. Berlinda Daşnaksutyun a'zosi tomonidan otib öldirilgan.
Ad.: Ğaniyev G.Z., Turkiya v period pravleniya mladoturok, M., 1972; Rajabov K,., Buxoroga kizil armiya bosqini va unga qarşi kuraş, T., 2002.
Qahramon Rajabov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАЛЪАТ ПОШО, Меқмет Талъат (1874, Туркия — 1921.16.3, Берлин) — Ёш турклар инқилобининг фаол иштирокчиси, «Иттиғод ва тараққий» партияси раҳбарларидан бири, Туркиянинг бош вазири (1917 й. фев. — 1918 й. окт.). 1890 й.дан иттиҳодчилар сафида фаоллик кўрсатган. 1896 й.да Салоникига сургун қилинган. Усмонли ҳуррият жамиятининг асосчиси (1906). Бектошия суфийлик тариқатида ҳам қатнашган. Ёш турклар инқилобидан кейин турли ҳукуматларда ички ишлар вазири, почта ва телеграф вазири (1913—17) лавозимларини эгаллаган. Усмонли турк султонлиги парламенти депутати. «Иттиҳод ва тараққий» партияси МК раиси. Биринчи жаҳон уруши арафаси ва уруш пайтида Т.П., Анвар Пошо ва Жамол Пошодан иборат триумвират (учлик) амалда Туркия султонлигини бошкарган. Т.П. хукумати туркчилик ва исломчилик йўлини изчил давом эттириб, ташқи сиёсатда Германияни қўллабқувватлаган. Туркиянинг подшо Россиясига карши курашида Туркистон халқлари қувватлашини умид қилган. Туркия ва унинг иттифокчиси Германия урушда енгилгач, Т.П. ўз сафдошлари билан истеъфога чиққан (1918.8.10). Улар Истанбулни тарк этиб (1918.2.11), Одесса оркали Германияга кетишган. Т.П. Берлинда Дашнакцутюн аъзоси томонидан отиб ўлдирилган.
Ад.: Ғаниев Г.З., Туркия в период правления младотурок, М., 1972; Ражабов К,., Бухорога кизил армия босқини ва унга қарши кураш, Т., 2002.
Қаҳрамон Ражабов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.