Tambov viloyati

Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 76–77-b. — ziyouz.com

Tambov viloyati - RF tarkibidagi viloyat. 1937 y. 27 sent.da taşkil etilgan. Mayd. 34,3 ming km2. Aholisi 1179,6 ming kişi (2002), asosan, ruslar (97,2%), şuningdek, ukrain, belorus, tatar, koreys va b. millat vakillari ham yaşaydi. 23 tumanga bölingan, 8 şahar, 12 şaharça bor. Markazi — Tambov ş. Boşqa yirik şaxdrlari: Miçurinsk, Morşansk. Şahar aholisi 57,2%.

Tabiati. T.v. Şarqiy Yevropa te kisligining markazida joylaşgan va Oka-Don (Tambov) pasttekisligining markaziy qismini egallaydi. Jar kup. Örtaça bal. 110— 115m (eng baland joyi 219 m). Foydali qazilmalari: har xil gillar, ohaktoş, qumtoş va fosforitlar. Dare vodiysida torf yotqiziqlari bor. Iklimi mö'tadil kontinental. Yanv.ning örtaça trasi — 10,5°, — 11,5°, iyulniki 19,4°—20,5°. Yillik yoğin 450—500 mm. Vegetatsiya davri 185 kun. Daryolari: Sna va uning irmoklari. Hududining 10% örmon.

Xöjaligi. T.v. — industrialagrar rn. Sanoat işlab çiqarişida oğir sanoat — maşinasozlik, metallsozlik (yalpi sanoat mahsulotining 45%), yengil sanoat (29%) va oziq-ovqat sanoati (26%) tarmokdari alohida örin tutadi. Kime maşinasozligi korxonalari Tambov («Tambovpolimermaş»), Morşansk va Pervomayskiyda («Ximmaş»); Tambovda vagon ta'mirlaş, Miçurinskda lokomotiv ta'mirlaş zdlari bor. Tambov, Miçurinskda avtomobil va traktor ehtiyot qismlari, Morşanskda teplovozlar uçun jihozlar işlab çiqariladi. Anilinbuyoq, texnik rezina buyumlari zdlari (Tambov), qad. sanoat tarmoklaridan movut kti (Rasskazovo, Morşansk), tikuvçilik fkalari (Tambov, Miçurinsk, Morşansk), un, şakarqand, moy, göşt, tamaki korxonalari işlab turibdi.

Q.x.da ğalla, qand lavlagi, kungaboqar, kartoşka ekiladi. Sabzavotçilik, boğdorçilik rivojlangan. Çorvaçiligi sutgöştga ixtisoslaşgan. Xöjaliklarida qoramol, çöçqa, qöy va eçki, parranda boqiladi. T.y. uzunligi 736 km. Qattiq qoplamali avtomobil yöllar uz. 5120 km. Sna daryosida kema katnaydi. Asosiy avtomagistrallari: Moskva — Tambov — Volgograd, Tambov — Yelets — Oryol. 3 oliy öquv yurti, jamoat kutubxonalari, filarmoniya bor. 25 taga yaqin sanatoriykurort va dam oliş muassasasi faoliyat körsatadi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ТАМБОВ ВИЛОЯТИ - РФ таркибидаги вилоят. 1937 й. 27 сент.да ташкил этилган. Майд. 34,3 минг км2. Аҳолиси 1179,6 минг киши (2002), асосан, руслар (97,2%), шунингдек, украин, белорус, татар, корейс ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. 23 туманга бўлинган, 8 шаҳар, 12 шаҳарча бор. Маркази — Тамбов ш. Бошқа йирик шахдрлари: Мичуринск, Моршанск. Шаҳар аҳолиси 57,2%.

Табиати. Т.в. Шарқий Европа те кислигининг марказида жойлашган ва Ока-Дон (Тамбов) пасттекислигининг марказий қисмини эгаллайди. Жар куп. Ўртача бал. 110— 115м (энг баланд жойи 219 м). Фойдали қазилмалари: ҳар хил гиллар, оҳактош, қумтош ва фосфоритлар. Даре водийсида торф ётқизиқлари бор. Иклими мўътадил континентал. Янв.нинг ўртача траси — 10,5°, — 11,5°, июлники 19,4°—20,5°. Йиллик ёғин 450—500 мм. Вегетация даври 185 кун. Дарёлари: Цна ва унинг ирмоклари. Ҳудудининг 10% ўрмон.

Хўжалиги. Т.в. — индустриалаграр рн. Саноат ишлаб чиқаришида оғир саноат — машинасозлик, металлсозлик (ялпи саноат маҳсулотининг 45%), енгил саноат (29%) ва озиқ-овқат саноати (26%) тармокдари алоҳида ўрин тутади. Киме машинасозлиги корхоналари Тамбов («Тамбовполимермаш»), Моршанск ва Первомайскийда («Химмаш»); Тамбовда вагон таъмирлаш, Мичуринскда локомотив таъмирлаш здлари бор. Тамбов, Мичуринскда автомобиль ва трактор эҳтиёт қисмлари, Моршанскда тепловозлар учун жиҳозлар ишлаб чиқарилади. Анилинбуёқ, техник резина буюмлари здлари (Тамбов), қад. саноат тармокларидан мовут кти (Рассказово, Моршанск), тикувчилик фкалари (Тамбов, Мичуринск, Моршанск), ун, шакарқанд, мой, гўшт, тамаки корхоналари ишлаб турибди.

Қ.х.да ғалла, қанд лавлаги, кунгабоқар, картошка экилади. Сабзавотчилик, боғдорчилик ривожланган. Чорвачилиги сутгўштга ихтисослашган. Хўжаликларида қорамол, чўчқа, қўй ва эчки, парранда боқилади. Т.й. узунлиги 736 км. Қаттиқ қопламали автомобиль йўллар уз. 5120 км. Цна дарёсида кема катнайди. Асосий автомагистраллари: Москва — Тамбов — Волгоград, Тамбов — Елец — Орёл. 3 олий ўқув юрти, жамоат кутубхоналари, филармония бор. 25 тага яқин санаторийкурорт ва дам олиш муассасаси фаолият кўрсатади.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.