Tamilnad
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 78–79-b. — ziyouz.com
Tamilnad (1969 y.gaça Madras) — Hindistonning jan. qismidagi ştat, Hind okeanining Bengaliya qöltiği soxilida. Mayd. 130 ming km2. Aholisi 62,1 mln. kişi (2001), asosiy kismi tamillar. Ma'muriy markazi — Çennay ş. Ştat hududi Hindiston ya.o. janubiy çekkasining şarqiy qismidagi allyuvial dengizböyi tekisligi va Dekan yassitoğligining jan. çekkasini egallaydi, ğarbda uni 2500 m gaça balandlikdagi toğlar çegaralab turadi. Iqlimi tropik mussonli iqlim, yillik yoğin 600—1200 mm. Yirik daryosi — Kaveri. Barg tökuvçi tropik örmonlar ştat hududining 10% dan ortiğini egallagan.
T. — mamlakatning aholisi ziç ştatlaridan. Mehnatga layoqatli aholining katta qismi qişloq xöjaligi.da işlaydi. Yetakçi tarmoq —dehqonçilik. Ekin maydonining katta qismida oziq-ovqat ekinlari (şoli, buğdoy, makkajöxori, dukkakli ekinlar, sabzavotlar) yetiştiriladi. Texnika ekinlaridan yer yonğoq, paxta, şakarqamiş, kofe, çoy, ziravorlar ekiladi. Kokos palmasi plantatsiyalari bor. Çorvaçilikda koramol, qöy boqiladi. Baliq ovlanadi. Örmonçilik rivojlangan. Dengizdan oş tuzi olinadi. Lignit, boksit, magnezit konlari bor. Asosiy sanoat tarmoği — töqimaçilik (markazlari — Koimbatur, Maduray ş.lari). Oziq-ovqat, könteri, maşinasozlik (töqimaçilik maşinalari, mototsikllar, traktorlar, elektronika va radioelektronika jihozlari), qora metallurgiya sanoati korxonalari mavjud. Kuriliş materiallari, asosan, sement işlab çikariladi. Kime, neftni qayta işlaş, alyuminiy zdlari bor. Hunarmandçilik rivojlangan: könteri, metall buyumlar tayyorlanadi, ipak matolar töqiladi. Asosiy sanoat markazi va porti — Çennay ş. Ştat Hindistonning tamil xalqi yaşaydigan tarixiy viloyati nomi bilan atalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАМИЛНАД (1969 й.гача Мадрас) — Ҳиндистоннинг жан. қисмидаги штат, Ҳинд океанининг Бенгалия қўлтиғи сохилида. Майд. 130 минг км2. Аҳолиси 62,1 млн. киши (2001), асосий кисми тамиллар. Маъмурий маркази — Ченнай ш. Штат ҳудуди Ҳиндистон я.о. жанубий чеккасининг шарқий қисмидаги аллювиал денгизбўйи текислиги ва Декан ясситоғлигининг жан. чеккасини эгаллайди, ғарбда уни 2500 м гача баландликдаги тоғлар чегаралаб туради. Иқлими тропик муссонли иқлим, йиллик ёғин 600—1200 мм. Йирик дарёси — Кавери. Барг тўкувчи тропик ўрмонлар штат ҳудудининг 10% дан ортиғини эгаллаган.
Т. — мамлакатнинг аҳолиси зич штатларидан. Меҳнатга лаёқатли аҳолининг катта қисми қишлоқ хўжалиги.да ишлайди. Етакчи тармоқ —деҳқончилик. Экин майдонининг катта қисмида озиқ-овқат экинлари (шоли, буғдой, маккажўхори, дуккакли экинлар, сабзавотлар) етиштирилади. Техника экинларидан ер ёнғоқ, пахта, шакарқамиш, кофе, чой, зираворлар экилади. Кокос пальмаси плантациялари бор. Чорвачиликда корамол, қўй боқилади. Балиқ овланади. Ўрмончилик ривожланган. Денгиздан ош тузи олинади. Лигнит, боксит, магнезит конлари бор. Асосий саноат тармоғи — тўқимачилик (марказлари — Коимбатур, Мадурай ш.лари). Озиқ-овқат, кўнтери, машинасозлик (тўқимачилик машиналари, мотоцикллар, тракторлар, электроника ва радиоэлектроника жиҳозлари), қора металлургия саноати корхоналари мавжуд. Курилиш материаллари, асосан, цемент ишлаб чикарилади. Киме, нефтни қайта ишлаш, алюминий здлари бор. Ҳунармандчилик ривожланган: кўнтери, металл буюмлар тайёрланади, ипак матолар тўқилади. Асосий саноат маркази ва порти — Ченнай ш. Штат Ҳиндистоннинг тамил халқи яшайдиган тарихий вилояти номи билан аталган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.