Ta'minlagiç
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 182-b. — ziyouz.com
Ta'minlagiç — soçiluvçan va donali yuklarni bunker, yuklaş novlari va b.dan yaqinroq joyga taşiş yoki qayta işlaş maşinalariga bir tekisda uzatiş uçun möljallangan qurilma. Ikki guruhga bölinadi. Birinçi guruhga lentali, vintli (şnekli), tebranma, titrama va b. xillari kiradi. Bular uzunligi va harakatlantiriş dvigatelining quvvati bilan konveyerdan farq qiladi. Ikkinçi guruhdagilarga konveyerlarning prototiplari bölgan barabanli, diskli, zanjirli va pnevmatikvintli xillari kiradi. Barabanli T. soçiluvçan, donali, mayda va yirik bölakli yuklarni uzatişda işlatiladi. Diskli (tarelkali) T.dan soçiluvçan yuklarni uzatişda foydalaniladi; bunda yuk vertikal ökda aylanuvçi diskka tuşib, undan yuk qözğalmas qilib mahkamlangan kurakça bilan tuşiriladi. Diskning aylaniş tezligi yuk markazdan qoçma kuç ta'sirida sirğalib tuşib ketmaydigan qilib tanlanadi. Zanjirli T. yirik bölakli yuklarni uzatişda işlatiladi; bunda bunkerning çikariş teşigini qoplovçi zanjirli parda bor. Harakatlantiruvçi baraban aylanganda zanjirlar yukning katlamini novga siqadi. Bu bilan yuklarning sirpaniş tezligini rostlaydi. Pnevmatik vintli T. soçiluvçançangsimon materiallarni uzatiş uçun işlatiladi; materialni çiqiş oldida tutib qolib, havo oqimi ta'sirida yuklaşi bilan vintli T.dan farq qiladi.
Barça T.larning iş organlari tezligini va bunkerdan çiqariş tirqişlari ölçamini özgartirib, titra m a T.da esa tebraniş amplitudasi va çastotasini özgartirib iş unumdorligi rostlanadi. T.lar qurilişda, sement zdlarida, mahsulotlarni qayta işlaş korxonalari va b. sohalarda qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАЪМИНЛАГИЧ — сочилувчан ва донали юкларни бункер, юклаш новлари ва б.дан яқинроқ жойга ташиш ёки қайта ишлаш машиналарига бир текисда узатиш учун мўлжалланган қурилма. Икки гуруҳга бўлинади. Биринчи гуруҳга лентали, винтли (шнекли), тебранма, титрама ва б. хиллари киради. Булар узунлиги ва ҳаракатлантириш двигателининг қуввати билан конвейердан фарқ қилади. Иккинчи гуруҳдагиларга конвейерларнинг прототиплари бўлган барабанли, дискли, занжирли ва пневматиквинтли хиллари киради. Барабанли Т. сочилувчан, донали, майда ва йирик бўлакли юкларни узатишда ишлатилади. Дискли (тарелкали) Т.дан сочилувчан юкларни узатишда фойдаланилади; бунда юк вертикал ўкда айланувчи дискка тушиб, ундан юк қўзғалмас қилиб маҳкамланган куракча билан туширилади. Дискнинг айланиш тезлиги юк марказдан қочма куч таъсирида сирғалиб тушиб кетмайдиган қилиб танланади. Занжирли Т. йирик бўлакли юкларни узатишда ишлатилади; бунда бункернинг чикариш тешигини қопловчи занжирли парда бор. Ҳаракатлантирувчи барабан айланганда занжирлар юкнинг катламини новга сиқади. Бу билан юкларнинг сирпаниш тезлигини ростлайди. Пневматик винтли Т. сочилувчанчангсимон материалларни узатиш учун ишлатилади; материални чиқиш олдида тутиб қолиб, ҳаво оқими таъсирида юклаши билан винтли Т.дан фарқ қилади.
Барча Т.ларнинг иш органлари тезлигини ва бункердан чиқариш тирқишлари ўлчамини ўзгартириб, титра м а Т.да эса тебраниш амплитудаси ва частотасини ўзгартириб иш унумдорлиги ростланади. Т.лар қурилишда, цемент здларида, маҳсулотларни қайта ишлаш корхоналари ва б. соҳаларда қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.