Tanatologiya
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 85-b. — ziyouz.com
Tanatologiya (yun. tanatos ölim va ... logiya), — ölim, uning sabablari, mexanizmi va belgilarini, şuningdek, ölim oldi azoblarini yengillaştiriş masalalarini örganadigan fan. Umumiy va xususiy T. ajratiladi. Umumiy T. ölim sabablaridan qat'iy nazar, uning umumiy krnuniyatlarini, ölimni aniqlaş, uni har xil sabablaridagi terminal holatlarning xususiyatlarini, şuningdek, ölim sodir bölgandan söng murdada yuzaga keladigan özgarişlarni, murdalarni tekşiriş usullarini, ularni sun'iy konservatsiya qiliş bilan boğliq masalalarni örganadi. Xususiy T.da kompleks ma'lumotlarning izçil taxlili (kasallik tarixi, kasallikning klinik va morfologik körinişi va b.) qöllanib, şular asosida klinikanatomik epikriz tuziladi. Sud tibbiyoti T.si qasddan sodir etilgan va tösatdan yuz bergan ölimda murdadagi klinik, biokimyoviy va morfologik özgarişlar moğiyatini, murdalarni sud tibbiyotiga oid tekşiriş muammolarini va sudtergov bilan boğliq turli masalalarni örganadi. Soğliqni saklaş tizimida kasalliklarning oldini oliş, taşhis xatoliklarini aniqlaş, jarohatlanişning oldini oliş usullarini işlab çiqişda soğliqni saklaş muassasalariga yordam beradi. Reanimatologiya rivojlanişi bilan hayotiy funksiyalarning susayiş qonuniyatlari va ularning terminal davrda tiklanişini örganadigan eksperimental T. ham vujudga keldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАНАТОЛОГИЯ (юн. tanatos ўлим ва ... логия), — ўлим, унинг сабаблари, механизми ва белгиларини, шунингдек, ўлим олди азобларини енгиллаштириш масалаларини ўрганадиган фан. Умумий ва хусусий Т. ажратилади. Умумий Т. ўлим сабабларидан қатъий назар, унинг умумий крнуниятларини, ўлимни аниқлаш, уни ҳар хил сабабларидаги терминал ҳолатларнинг хусусиятларини, шунингдек, ўлим содир бўлгандан сўнг мурдада юзага келадиган ўзгаришларни, мурдаларни текшириш усулларини, уларни сунъий консервация қилиш билан боғлиқ масалаларни ўрганади. Хусусий Т.да комплекс маълумотларнинг изчил тахлили (касаллик тарихи, касалликнинг клиник ва морфологик кўриниши ва б.) қўлланиб, шулар асосида клиниканатомик эпикриз тузилади. Суд тиббиёти Т.си қасддан содир этилган ва тўсатдан юз берган ўлимда мурдадаги клиник, биокимёвий ва морфологик ўзгаришлар моғиятини, мурдаларни суд тиббиётига оид текшириш муаммоларини ва судтергов билан боғлиқ турли масалаларни ўрганади. Соғлиқни саклаш тизимида касалликларнинг олдини олиш, ташҳис хатоликларини аниқлаш, жароҳатланишнинг олдини олиш усулларини ишлаб чиқишда соғлиқни саклаш муассасаларига ёрдам беради. Реаниматология ривожланиши билан ҳаётий функцияларнинг сусайиш қонуниятлари ва уларнинг терминал даврда тикланишини ўрганадиган экспериментал Т. ҳам вужудга келди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.