Tangaçalilar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 89-b. — ziyouz.com
Tangaçalilar (Squamata) sudralib yuruvçilar turkumi. Gavdasi har xil şakldagi tangaçalar va qalqonlar bilan krplangan. Tangaçalar ostida suyak plastinkalar joylaşgan. Kalla suyagi çakka qismidagi suyaklar reduksiyaga uçragan. Yuqori jağ kvadrat suyagi köpinça boş qutisi bilan harakatçan birikkan. Kloakasi kundalang tirqişsimon. Erkagining kopulyativ organi bir juft. Köpçilik T. (kaltakesaklar, ilonlar) tuxumlari yumşoq pergamentsimon pust bilan krplangan; bu pust ostida oqsil parda bölmaydi.Z kenja turkum: kaltakesaklar, amfibiyasimonlar va ilonlarga bölinadi. 6600 turi bor. Antarktidadan boşka barça qit'alarda tarqalgan. Özbekistonda T. nin g kaltakesaklar va ilonlar kenja turkumiga mansub 58 turi tarqalgan; 16 turi Özbekiston Respublikasi Kizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАНГАЧАЛИЛАР (Squamata) судралиб юрувчилар туркуми. Гавдаси ҳар хил шаклдаги тангачалар ва қалқонлар билан крпланган. Тангачалар остида суяк пластинкалар жойлашган. Калла суяги чакка қисмидаги суяклар редукцияга учраган. Юқори жағ квадрат суяги кўпинча бош қутиси билан ҳаракатчан бириккан. Клоакаси кундаланг тирқишсимон. Эркагининг копулятив органи бир жуфт. Кўпчилик Т. (калтакесаклар, илонлар) тухумлари юмшоқ пергаментсимон пуст билан крпланган; бу пуст остида оқсил парда бўлмайди.З кенжа туркум: калтакесаклар, амфибиясимонлар ва илонларга бўлинади. 6600 тури бор. Антарктидадан бошка барча қитъаларда тарқалган. Ўзбекистонда Т. нин г калтакесаклар ва илонлар кенжа туркумига мансуб 58 тури тарқалган; 16 тури Ўзбекистон Республикаси Кизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.