«Taraqqiy»
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 113-b. — ziyouz.com
«Taraqqiy» — jadidlar gazetasi. 1906 y. 14(27) iyundan Toşkentda çop etilgan. Noşiri va muharriri — Ismoil Obiliy. «T.» tom ma'nodagi ilk milliy naşr hisoblanadi. Uning saxifalarida çor Rossiyasining Turkistonda olib borayotgan mustamlakaçilik siyosatini dadillik bilan foş qilişga bağişlangan maqolalar, xabarlar va ma'lumotlar bosilgan.
«T.» da bosilgan felyeton va b. materiallarda tanqidiy yönaliş, foş qiliş ruhi kuçli bölgani uçun u öşa davrning eng ommaviy naşriga aylangan va jamoatçilik fikriga katta ta'sir körsatgan. Munavvarqori Abduraşidxonov, Mahmudxöja Behbudiy, Söfizoda, Nozimaxonim, Bahrombek Davlatbekov, Şokir Muxtoriy, Zarif Xoliqiy va b.ning ommaga milliy ozodlik, taraqqiyot ğoyalarini tarğib va taşviq qiluvçi asarlari «T.» saxifalarida çop etib turilgan.
«T.» tutgan yöl, gaz.ning maslagi va maqsadi, unda çop etilgan asarlardagi ötkir tanqidiy ruh mustamlakaçi ma'murlarga ma'qul kelmagan. 19 soni çiqqanidan söng «T.» yopib qöyilgan. Muharriri qamoqqa olinib, gaz.ning molmulki musodara qilingan. «T.»ning ilk soni çiqqan 27 iyun 1993 y.dan buyon mamlakatimizda «Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni» sifatida nişonlanadi.
Ad.:Jalolov A.,Özganboyev H., Özbek ma'rifatparvarlik adabiyotining taraqqiyotida vaqtli matbuotningörni, T., 1993; Pidayev T., Matbuot — millat çiroği, T., 1999; Abduazizova N., Turkiston matbuoti tarixi (1870-1917), T., 2000.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ТАРАҚҚИЙ» — жадидлар газетаси. 1906 й. 14(27) июндан Тошкентда чоп этилган. Ношири ва муҳаррири — Исмоил Обилий. «Т.» том маънодаги илк миллий нашр ҳисобланади. Унинг сахифаларида чор Россиясининг Туркистонда олиб бораётган мустамлакачилик сиёсатини дадиллик билан фош қилишга бағишланган мақолалар, хабарлар ва маълумотлар босилган.
«Т.» да босилган фельетон ва б. материалларда танқидий йўналиш, фош қилиш руҳи кучли бўлгани учун у ўша даврнинг энг оммавий нашрига айланган ва жамоатчилик фикрига катта таъсир кўрсатган. Мунавварқори Абдурашидхонов, Маҳмудхўжа Беҳбудий, Сўфизода, Нозимахоним, Баҳромбек Давлатбеков, Шокир Мухторий, Зариф Холиқий ва б.нинг оммага миллий озодлик, тараққиёт ғояларини тарғиб ва ташвиқ қилувчи асарлари «Т.» сахифаларида чоп этиб турилган.
«Т.» тутган йўл, газ.нинг маслаги ва мақсади, унда чоп этилган асарлардаги ўткир танқидий руҳ мустамлакачи маъмурларга маъқул келмаган. 19 сони чиққанидан сўнг «Т.» ёпиб қўйилган. Муҳаррири қамоққа олиниб, газ.нинг молмулки мусодара қилинган. «Т.»нинг илк сони чиққан 27 июнь 1993 й.дан буён мамлакатимизда «Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни» сифатида нишонланади.
Ад.:Жалолов А.,Ўзганбоев Ҳ., Ўзбек маърифатпарварлик адабиётининг тараққиётида вақтли матбуотнингўрни, Т., 1993; Пидаев Т., Матбуот — миллат чироғи, Т., 1999; Абдуазизова Н., Туркистон матбуоти тарихи (1870-1917), Т., 2000.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.