Taraş maşinasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 112-b. — ziyouz.com
Taraş maşinasi (töqimaçilikda) — tolali materiallar (paxta, jun va b.) tutami (xolst)dan pilta hosil qiladigan maşina; yigiriş jarayonining asosiy maşinasi. T.m.da tolalar töğrilanadi, bir-biriga parallellanadi, xasçöp va kalta tolalar qisman tarab taşlanadi, pilta tazga taxlanadi. T.m. quyidagiça işlaydi. Xolst maşinaning xolst vali Ğ ga keltiriladi (rasmga q.) Val aylanişi natijasida xolst stol 2 ustida yozilib, silindr 3 ostidan ötadi va tez (450—700 aylĞmin) aylanib turgan qabul barabani 4 ga keladi. Bunda xolst baraban ostiga örnatilgan piçoqlar 5 yordamida xasçöplardan tozalanadi, panjara 6 orqali maşinaning ostiga tuşadi. Söngra tolalar asosiy baraban 7 va şlyapka 9 lar orasidan ötib, töğrilanadi, taraladi va bir-biriga parallellanadi. Asosiy barabandan ajratuvçi baraban 10 ga ötgan tolalarni tez (1000—1500 aylĞmin) tebranuvçi «eşkak» 11 urib tuşiradi; natijada mahsulot yupqa qatlamli taram şakliga keladi. Taram voronka 12 ga töplanadi, söngra vallar 13 orqali ötib, ziçlanadi va pilta şaklida taz 14 ga taxlanadi. Tazdan piltalar tayyor mahsulotlar omboriga jönatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАРАШ МАШИНАСИ (тўқимачиликда) — толали материаллар (пахта, жун ва б.) тутами (холст)дан пилта ҳосил қиладиган машина; йигириш жараёнининг асосий машинаси. Т.м.да толалар тўғриланади, бир-бирига параллелланади, хасчўп ва калта толалар қисман тараб ташланади, пилта тазга тахланади. Т.м. қуйидагича ишлайди. Холст машинанинг холст вали Ғ га келтирилади (расмга қ.) Вал айланиши натижасида холст стол 2 устида ёзилиб, цилиндр 3 остидан ўтади ва тез (450—700 айлҒмин) айланиб турган қабул барабани 4 га келади. Бунда холст барабан остига ўрнатилган пичоқлар 5 ёрдамида хасчўплардан тозаланади, панжара 6 орқали машинанинг остига тушади. Сўнгра толалар асосий барабан 7 ва шляпка 9 лар орасидан ўтиб, тўғриланади, таралади ва бир-бирига параллелланади. Асосий барабандан ажратувчи барабан 10 га ўтган толаларни тез (1000—1500 айлҒмин) тебранувчи «эшкак» 11 уриб туширади; натижада маҳсулот юпқа қатламли тарам шаклига келади. Тарам воронка 12 га тўпланади, сўнгра валлар 13 орқали ўтиб, зичланади ва пилта шаклида таз 14 га тахланади. Таздан пилталар тайёр маҳсулотлар омборига жўнатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.