Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Tarduşlar

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 117-b. — ziyouz.com

    Tarduşlar — Örxun Yenisey bitiklarida uçraydigan atama; Turk xoqonliginpng 2 bölimidan birini anglatgan. Xoqonlikning siyosiy tuzilmasiga qabila ittifoqlari bilan bir katorda geofafik belgisiga köra 2 harbiy ma'muriy qabila birlaşmasi kirgan: T. (xoqonlikning ğarbiy qismida yaşovçi qabilalar) va tyolislar, yoxud tolislar (xoqonlikning şarqiy qismidagi qabilalar). Ulardan taşkil topgan laşkar Turk xoqonligi qöşinining öng va söl qanotini taşkil etgan. Har 2 birlaşmani şadlar boşqargan. Ular xoqon xonadoniga mansub şaxslar bölib, xoqon tomonidan tayinlangan. Bu birlaşmalar uyğur davlatlari tuzilmasida saklanib qolgan.

    Ad.: Malov S. Ye., Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti Mongolii i Kirgizii, M.L., 1959; Gumilev L . N ., Drevniye tyurki, M., 1967.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТАРДУШЛАР — Ўрхун Енисей битикларида учрайдиган атама; Турк хоқонлигинпнг 2 бўлимидан бирини англатган. Хоқонликнинг сиёсий тузилмасига қабила иттифоқлари билан бир каторда геофафик белгисига кўра 2 ҳарбий маъмурий қабила бирлашмаси кирган: Т. (хоқонликнинг ғарбий қисмида яшовчи қабилалар) ва тёлислар, ёхуд толислар (хоқонликнинг шарқий қисмидаги қабилалар). Улардан ташкил топган лашкар Турк хоқонлиги қўшинининг ўнг ва сўл қанотини ташкил этган. Ҳар 2 бирлашмани шадлар бошқарган. Улар хоқон хонадонига мансуб шахслар бўлиб, хоқон томонидан тайинланган. Бу бирлашмалар уйғур давлатлари тузилмасида сакланиб қолган.

    Ад.: Малов С. Е., Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии, М.Л., 1959; Гумилев Л . Н ., Древние тюрки, М., 1967.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.