Tarix muzeylari
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 129–130-b. — ziyouz.com
Tarix muzeylari - tarixiy, madaniy va ma'naviy yodgorliklarni töplaş, saklaş, örganiş va taşvik, qiliş kabi işlarni amalga oşiruvçi ilmiyma'rifiy, ma'naviy maskan. Uzining ekspozitsiya va körgazmalari vositasida ilmiy taşviqot va ma'naviy tarbiya vazifasini bajaradi. Muzeylarta qiziqiş qadimdan boşlangan. Tarixiy manbalarning şohidligiça ilk muzey mil. av. 3-a.da Iskandariyada muzalarga atalgan binoda — Muzeyonda kad. san'at yodgorliklari majmuasi sifatida taşkil etilgan.
Özbekistonda xam 19-a.ning 4-çoragi boşlaridan T.m.ga qiziqiş boşlangan. Toşkentdagi Özbekiston tarixi Davlat muzeyi, Samarqanddagi «Afrosiyob», şuningdek, Samarkand Davlat birlaşgan tarixiyme'moriy va badiiy muzey qörikxonasi, Xivadagi «Içanqal'a» qörikxonasi kabilar katorida mustakillik yillarida vujudga kelgan Özbekiston Respublikasida Temuriylar tarixi davlat muzeyi — 1996 y.; Olimpiya şonşuhrati muzeyi — 1996.; «Katağon qurbonlari xotirasi» muzeyi — 2002 y.; Toşkent tarixi muzeyi — 2003 y.; Surxondaryo viloyati arxeologiya muzeyi — 2002 y. kabi yangi muzeylar faoliyat olib bormoqda. Respublikamizdagi bir qator ölkaşunoslik muzeylaridagi tarix fani yönalişidagi bölimlar zamona ruhiga moslab ta'mirlandi. Özbekiston tarixida yangi qölga kiritilgan yutuklar asosida boyitildi. T.m.ga UzR Vazirlar Mahkamasining 1999 y. 23 martdagi «Özbekiston Respublikasi madaniy boyliklarining olib çiqilişi va olib kiriliş masalasini tartibga soliş töğrisida»gi qarori tufayli Özbekistondagi T.m. dunyoning tanikli muzeylari ridan joy olmoqda. Hozir jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, madaniy rivojlanişida T.m.ning tadqiqotçilik örni salmoqlidir. T.m.ning asosiy maqsadi xalq taqdiri bilan boğliq bölgan tarixiy jarayonlarni xolis yoritiş va keng muşoxada etib ilmiy tadqiq etişdir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАРИХ МУЗЕЙЛАРИ - тарихий, маданий ва маънавий ёдгорликларни тўплаш, саклаш, ўрганиш ва ташвик, қилиш каби ишларни амалга оширувчи илмиймаърифий, маънавий маскан. Узининг экспозиция ва кўргазмалари воситасида илмий ташвиқот ва маънавий тарбия вазифасини бажаради. Музейларта қизиқиш қадимдан бошланган. Тарихий манбаларнинг шоҳидлигича илк музей мил. ав. 3-а.да Искандарияда музаларга аталган бинода — Музейонда кад. санъат ёдгорликлари мажмуаси сифатида ташкил этилган.
Ўзбекистонда хам 19-а.нинг 4-чораги бошларидан Т.м.га қизиқиш бошланган. Тошкентдаги Ўзбекистон тарихи Давлат музейи, Самарқанддаги «Афросиёб», шунингдек, Самарканд Давлат бирлашган тарихиймеъморий ва бадиий музей қўрикхонаси, Хивадаги «Ичанқалъа» қўрикхонаси кабилар каторида мустакиллик йилларида вужудга келган Ўзбекистон Республикасида Темурийлар тарихи давлат музейи — 1996 й.; Олимпия шоншуҳрати музейи — 1996.; «Катағон қурбонлари хотираси» музейи — 2002 й.; Тошкент тарихи музейи — 2003 й.; Сурхондарё вилояти археология музейи — 2002 й. каби янги музейлар фаолият олиб бормоқда. Республикамиздаги бир қатор ўлкашунослик музейларидаги тарих фани йўналишидаги бўлимлар замона руҳига мослаб таъмирланди. Ўзбекистон тарихида янги қўлга киритилган ютуклар асосида бойитилди. Т.м.га УзР Вазирлар Маҳкамасининг 1999 й. 23 мартдаги «Ўзбекистон Республикаси маданий бойликларининг олиб чиқилиши ва олиб кирилиш масаласини тартибга солиш тўғрисида»ги қарори туфайли Ўзбекистондаги Т.м. дунёнинг таникли музейлари ридан жой олмоқда. Ҳозир жамиятнинг иқтисодий, ижтимоий, сиёсий, маданий ривожланишида Т.м.нинг тадқиқотчилик ўрни салмоқлидир. Т.м.нинг асосий мақсади халқ тақдири билан боғлиқ бўлган тарихий жараёнларни холис ёритиш ва кенг мушохада этиб илмий тадқиқ этишдир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.