Tartu
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 144–145-b. — ziyouz.com
Tartu — Estoniyadagi şahar. Emayiga daryosining har ikkala sohilida, Tallindan 187 km jan.şarkda. Dare porti. T.y. va şosse yöllar tuguni. Aholisi 100,1 ming kişi (2000). T. 5-a. dan ma'lum, 1030 y. manbalarida Yaroslav Mudriy qayta kurgan Yuryev kal'asi sifatida tilga olinadi. 1224— 1893 y.larda Derpt, 1893 y.dan yana Yuryev, 1919 y.dan T. deb atalgan. 1941 y. 24 iyuldan 1944 y. 25 avg.gaça T.ni nemis faşistlari egallab turgan. Uruşdan keyingi yillarda şahar qayta qurildi. Sanoat ahamiyati jihatidan va madaniy markaz sifatida T. Estoniyaning Tallindan söng 2şahri. Asosiy sanoat korxonalari: priborsozlik zdi, «Vöyt» qişloq xöjaligi. maşinalari zdi, temirbeton buyumlar zdi, sut va göşt ktlari, şuningdek, könpoyabzal, töqimaçilik, polifafiya sanoati korxonalari. T.da Tartu universiteti va Estoniya qişloq xöjaligi. akademiyasi, 5 muzey, musikali drama teatri bor. T.ning me'moriy qiyofasi 19—20-a.larda vujudga kelgan. Köpçilik binolari klassik uslubda qurilgan (jumladan, Ratuşa, 1789 y.). Gotika uslubida qurilgan ikki inşoot — Yaan çerkovi hamda PyotrPavel sobori saklanib qolgan (ikkalasi ham 13— 14-a.lar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАРТУ — Эстониядаги шаҳар. Эмайига дарёсининг ҳар иккала соҳилида, Таллиндан 187 км жан.шаркда. Даре порти. Т.й. ва шоссе йўллар тугуни. Аҳолиси 100,1 минг киши (2000). Т. 5-а. дан маълум, 1030 й. манбаларида Ярослав Мудрий қайта курган Юрьев калъаси сифатида тилга олинади. 1224— 1893 й.ларда Дерпт, 1893 й.дан яна Юрьев, 1919 й.дан Т. деб аталган. 1941 й. 24 июлдан 1944 й. 25 авг.гача Т.ни немис фашистлари эгаллаб турган. Урушдан кейинги йилларда шаҳар қайта қурилди. Саноат аҳамияти жиҳатидан ва маданий марказ сифатида Т. Эстониянинг Таллиндан сўнг 2шаҳри. Асосий саноат корхоналари: приборсозлик зди, «Вўйт» қишлоқ хўжалиги. машиналари зди, темирбетон буюмлар зди, сут ва гўшт ктлари, шунингдек, кўнпойабзал, тўқимачилик, полифафия саноати корхоналари. Т.да Тарту университети ва Эстония қишлоқ хўжалиги. академияси, 5 музей, мусикали драма театри бор. Т.нинг меъморий қиёфаси 19—20-а.ларда вужудга келган. Кўпчилик бинолари классик услубда қурилган (жумладан, Ратуша, 1789 й.). Готика услубида қурилган икки иншоот — Яань черкови ҳамда ПётрПавел собори сакланиб қолган (иккаласи ҳам 13— 14-а.лар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.