Tasnif
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 154-b. — ziyouz.com
Tasnif — 1) Şaşmaqom çolğu bölimida birinçi, mohiyati böyiça boş qism. T.lar maqom nomi bilan qöşilib, Tasnifi Buzruk, Tasnifi Rost, Tasnifi Navo, Tasnifi Dugoh, Tasnifi Segoh va Tasnifi Iroq deb yuritiladi. Uşbu namunalarning aksariyati qad. körinişga ega doira usuli jörligida yangraydi. T.lar maqom ijroçiligida yetakçi çolğu bölmiş tanbur maşqlaridan kelib çiqqan. Har bir T.da muayyan maqomning tayanç pardalari negizida öziga xos kuyohanglar bayon etiladi. «Xona» va «bozgöy» kuy tuzilmalarining navbatmanavbat almaşinuvi natijasida T.larning umumiy şakli gavdalanadi, rivoji jarayonida esa «peşrav» uslubi yetakçilik qiladi; 2) Eron va Ozarbayjonda (tesnif) kiçikroq şakldagi maqom şaronyalariga öxşaş lirik aşulalar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАСНИФ — 1) Шашмақом чолғу бўлимида биринчи, моҳияти бўйича бош қисм. Т.лар мақом номи билан қўшилиб, Таснифи Бузрук, Таснифи Рост, Таснифи Наво, Таснифи Дугоҳ, Таснифи Сегоҳ ва Таснифи Ироқ деб юритилади. Ушбу намуналарнинг аксарияти қад. кўринишга эга доира усули жўрлигида янграйди. Т.лар мақом ижрочилигида етакчи чолғу бўлмиш танбур машқларидан келиб чиққан. Ҳар бир Т.да муайян мақомнинг таянч пардалари негизида ўзига хос куйоҳанглар баён этилади. «Хона» ва «бозгўй» куй тузилмаларининг навбатманавбат алмашинуви натижасида Т.ларнинг умумий шакли гавдаланади, ривожи жараёнида эса «пешрав» услуби етакчилик қилади; 2) Эрон ва Озарбайжонда (тесниф) кичикроқ шаклдаги мақом шароняларига ўхшаш лирик ашулалар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.