Tausağiz
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 163-b. — ziyouz.com
Tausağiz TAUSAĞIZ, toğsaqiç (Scorzonera tausaghyz) — qoqidoşlarga mansub köp yillik ösimlik. Ildizi yöğon, sertarmoq. Poyasi köp şoxlanmagan, böyi 20—50 sm, barglari navbatlaşib joylaşgan, uçi sariq savatça bilan tugaydi. Savatçasida 30—50 ta sariq, tilsimon, ikki jinsli gullari örnaşgan. Mevasi pistaça. T. Qozoğistonda Qoratoğ tizimining toşli va şağalli yon bağirlarida ösadi. Quruq ildizining 9—28% ini kauçuk taşkil etadi. Kauçukning sifati tropikda ösadigan geveya kauçugidan yuqori. T.dan 1948 y.gaça keng miqyosda kauçuk oliş uçun foydalanilgan; sun'iy kauçuk işlab çiqariş. yölga qöyilgandan keyin fakat ilmiy maqsadlarda işlatila boşlandi. Özbekiston FA Botanika instituti xodimlari S.X. Çevrenidi va O. N. Bondarenko (1948) Farğona vodiysida yangi T. ösimligini topişib, unga Özbekiston tausağizi deb nom berişgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАУСАҒИЗ, тоғсақич (Scorzonera tausaghyz) — қоқидошларга мансуб кўп йиллик ўсимлик. Илдизи йўғон, сертармоқ. Пояси кўп шохланмаган, бўйи 20—50 см, барглари навбатлашиб жойлашган, учи сариқ саватча билан тугайди. Саватчасида 30—50 та сариқ, тилсимон, икки жинсли гуллари ўрнашган. Меваси пистача. Т. Қозоғистонда Қоратоғ тизимининг тошли ва шағалли ён бағирларида ўсади. Қуруқ илдизининг 9—28% ини каучук ташкил этади. Каучукнинг сифати тропикда ўсадиган гевея каучугидан юқори. Т.дан 1948 й.гача кенг миқёсда каучук олиш учун фойдаланилган; сунъий каучук ишлаб чиқариш. йўлга қўйилгандан кейин факат илмий мақсадларда ишлатила бошланди. Ўзбекистон ФА Ботаника институти ходимлари С.Х. Чеврениди ва О. Н. Бондаренко (1948) Фарғона водийсида янги Т. ўсимлигини топишиб, унга Ўзбекистон таусағизи деб ном беришган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.