Tavakkal Qodirov
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 200-b. — ziyouz.com
Qodirov Tavakkal (1926.24.4, Quva tumani — 1996.13.4, Farğona) — xonanda (lirik tenor), Özbekiston xalq artisti (1989). Farğona musiqa bilim yurti (1961) va Farğona ped. in-ti (1990) ni tugatgan. Dastlab quvalik Tursunboy Karimovdan doira va ğijjak (skripka) çalişni, «Dugoh», «Segoh» kabi mumtoz çolğu kuylarini, Ğ. va Ye.Hoşimovlardan aşula yöllari, («Yolğiz», T.Jalilov; «Öltirğusi», J.Sultonov va b.)ni örgangan. Keyinçalik K.Otaniyozov, J.Sultonovdan özbek mumtoz va zamonaviy bastakorlar aşulalarini özlaştirgan. Quva tumani madaniyat uyida badiiy rahbar (1951- 59), Farğona teatri (1959-78), Farğona viloyatlararo filarmoniyasida yakkaxon xonanda (1978— 91), direktor (1978 — 83), Farğona un-tida prof. (1991 y.dan). Betakror, şirali, jarangdor va tiniq, nihoyatda keng va yuqori diapazonli ovoz sohibi. 1955 y.dan J. Oxunov bilan hamnafaslik qilgan. repertuaridan Farğona-Toşkent musiqa uslubi namunalari («Qöqon Uşşoği», «Toşkent Iroği», «Tanavor», «Nasrulloyi» va b.), Xorazm yöllari («Suvora», «Feruz», «Segoh»), zamonaviy bastakorlar («Töy muborak», Faxr. Sodiqov; «Bizni taşlab», «Farğona tong otgunça», M.Murtazoyev; «Doğman», K.Otaniyozov; «Ölmasin», J.Sultonov va b.) hamda mumtoz va zamonaviy şoirlar ğazallariga özi yaratgan («Öxşaydiku», Hamza şe'ri; «Şunçamidi», O.Hakimov; «Jamollaringdan», Naqşiy; «Keça oydin», Mirtemir; «Öynasin», Habibiy va b.) aşula va yallalar keng örin olgan. Ijro uslubi baland avjlarni keng işlatilişi, ravonlik, keng nafas, har bir sözini donadona qilib aytişi bilan ajralib turadi. Ijodiga bağişlangan 2 telefilm (1963, 1992) va videofilm (1991) suratga olingan. Ijrolari bir neça gramplastinka va Özteleradiokompaniyasi fonotekasiga yozilgan. N. Hamroqulov, N.Haydarov, S.Mannopov, Özbekistonda xizmat körsatgan artist A.Karimov va b.ga ustozlik qilgan. Farğonada san'at kolleji hamda köçalardan biriga Q. nomi berilgan.
Ad.: Mannopov S, Tavakkal Qodirov, Farğona, 1994.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОДИРОВ Таваккал (1926.24.4, Қува тумани — 1996.13.4, Фарғона) — хонанда (лирик тенор), Ўзбекистон халқ артисти (1989). Фарғона мусиқа билим юрти (1961) ва Фарғона пед. ин-ти (1990) ни тугатган. Дастлаб қувалик Турсунбой Каримовдан доира ва ғижжак (скрипка) чалишни, «Дугоҳ», «Сегоҳ» каби мумтоз чолғу куйларини, Ғ. ва Е.Ҳошимовлардан ашула йўллари, («Ёлғиз», Т.Жалилов; «Ўлтирғуси», Ж.Султонов ва б.)ни ўрганган. Кейинчалик К.Отаниёзов, Ж.Султоновдан ўзбек мумтоз ва замонавий бастакорлар ашулаларини ўзлаштирган. Қува тумани маданият уйида бадиий раҳбар (1951- 59), Фарғона театри (1959-78), Фарғона вилоятлараро филармониясида яккахон хонанда (1978— 91), директор (1978 — 83), Фарғона ун-тида проф. (1991 й.дан). Бетакрор, ширали, жарангдор ва тиниқ, ниҳоятда кенг ва юқори диапазонли овоз соҳиби. 1955 й.дан Ж. Охунов билан ҳамнафаслик қилган. репертуаридан Фарғона-Тошкент мусиқа услуби намуналари («Қўқон Ушшоғи», «Тошкент Ироғи», «Танавор», «Насруллойи» ва б.), Хоразм йўллари («Сувора», «Феруз», «Сегоҳ»), замонавий бастакорлар («Тўй муборак», Фахр. Содиқов; «Бизни ташлаб», «Фарғона тонг отгунча», М.Муртазоев; «Доғман», К.Отаниёзов; «Ўлмасин», Ж.Султонов ва б.) ҳамда мумтоз ва замонавий шоирлар ғазалларига ўзи яратган («Ўхшайдику», Ҳамза шеъри; «Шунчамиди», О.Ҳакимов; «Жамолларингдан», Нақший; «Кеча ойдин», Миртемир; «Ўйнасин», Ҳабибий ва б.) ашула ва яллалар кенг ўрин олган. Ижро услуби баланд авжларни кенг ишлатилиши, равонлик, кенг нафас, ҳар бир сўзини донадона қилиб айтиши билан ажралиб туради. Ижодига бағишланган 2 телефильм (1963, 1992) ва видеофильм (1991) суратга олинган. Ижролари бир неча грампластинка ва Ўзтелерадиокомпанияси фонотекасига ёзилган. Н. Ҳамроқулов, Н.Ҳайдаров, С.Маннопов, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист А.Каримов ва б.га устозлик қилган. Фарғонада санъат коллежи ҳамда кўчалардан бирига Қ. номи берилган.
Ад.: Маннопов С, Таваккал Қодиров, Фарғона, 1994.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.