Tavğaç
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 31-b. — ziyouz.com
Tavğaç TAVĞAÇ, Tabğaç,. Tam/aç, Tabqoç, Töba-Toba, Tuğbat — ilk örta asrlarda turkiy xalkdardagi tarixiyetnik atama: 1) Xitoy manbalarida töba(tuğbat) deb nomlanib, ular qurgan xonlik Şim. Vey sulolasi (386—534) deb atalgan. Töbalar syayabilarning avlodi bölgan; 2) Turkiy bitiklarda T. atamasi Tan sulolasini anglatgan; 3) Mahmud Koşğariy «Devonu luğatit turk» asarida T.ni 20 ona turk qabilasidan biri sifatida qayd etib, T.larning yaşagan hududi Yuqori Çin (Xitoyning şim.) daligi, ammo keyingi davrda bu hudud «Moçin» deb özgarganligini, şuningdek, mamlakati qad. va katta xon ma'nosida «Tavğaç xon» deyilişini yozgan. Qoraxoniylar özlarini «Tavğaç xon», «Tam/aç xon» deb ataşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАВҒАЧ, Табғач,. Там/ач, Табқоч, Тўба-Тоба, Туғбат — илк ўрта асрларда туркий халкдардаги тарихийэтник атама: 1) Хитой манбаларида тўба(туғбат) деб номланиб, улар қурган хонлик Шим. Вэй сулоласи (386—534) деб аталган. Тўбалар сяябиларнинг авлоди бўлган; 2) Туркий битикларда Т. атамаси Тан сулоласини англатган; 3) Маҳмуд Кошғарий «Девону луғатит турк» асарида Т.ни 20 она турк қабиласидан бири сифатида қайд этиб, Т.ларнинг яшаган ҳудуди Юқори Чин (Хитойнинг шим.) далиги, аммо кейинги даврда бу ҳудуд «Мочин» деб ўзгарганлигини, шунингдек, мамлакати қад. ва катта хон маъносида «Тавғач хон» дейилишини ёзган. Қорахонийлар ўзларини «Тавғач хон», «Там/ач хон» деб аташган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.